|
 |
 |
De entree voor de historische stad Bhaktapur bedraagt een forse 300 roepie,
ofwel een tientje. In deze omstandigheden een aanslag op mijn portemonnee. Men
noemt dit een verplichte donatie; je krijgt er wel een vergeelde brochure en
een onleesbare kaart bij geleverd. Bij de ingang van de stad staat een Japanse van
mijn leeftijd wat besluiteloos te drentelen. Zij sluit zich bij me aan. Al gauw
ben ik aan het fotograferen op de pottenbakkersmarkt. Het is nog geen tien uur;
nu moet ik mijn slag slaan, want de touringcars vol toeristen zijn nog net niet
aangekomen. Een kwartier lang heb ik de Japanse in mijn kielzog, maar dan is
ze genoeg geacclimatiseerd en gaat ze haar eigen weg. Al die tijd heeft ze naar
me
geglimlacht en steeds weer opnieuw herhaald: "Very old, very old!"
Ik weet niet of ze de stad of mij bedoelde. Misschien zijn dit de enige woorden
Engels die zij beheerst.
 |
 |
 |
Ik vind Bhaktapur fantastisch. Nu begrijp ik ook waarom dit stadje opgenomen is in het project Erfgoed van de Menselijke Beschaving van de Unesco.
Als je hier ronddoolt waan
je je regelrecht in de Middeleeuwen. Gelukkig heeft men er het gemotoriseerd
verkeer zwaar teruggedrongen, waardoor de sfeer authentiek blijft. De meeste
bewoners gaan vaak nog traditioneel gekleed. Aan de bestrating kun je duidelijk
zien dat de stad gerestaureerd is, in dit geval door de Duitsers in de jaren
zeventig. De huidige gebouwen stammen uit lang vervlogen tijden, de meeste uit
de zeventiende eeuw. Langs de straat en voor de okerbruine woonhuizen zit de bevolking oude ambachten
uit te oefenen, dat wil zeggen voor òns oud. Ik heb de hele dag tijd
om de stad te verkennen. Zo bezoek ik achtereenvolgens Taurnahdi Tole (Tole
= plein), Golmahdi Tole en Tachupal Tole . Aan al deze pleinen liggen oeroude
gebouwen en tempels.
 |
 |
Aan een van die pleinen ligt de hoogste tempel van Nepal, hij telt vijf etages en dateert van 1702. De trap naar het hoogste platform wordt geflankeerd door stenen figuren: leeuwen, worstelaars, garuda's, griffioenen, olifanten en godheden. Ik laat de namen van al die tempels maar achterwege, die zeggen mij zelf ook niet zo veel. Dattatraya Tole is het echte historische centrum van de stad. Al in 1458 wordt dit plein in de kronieken genoemd. De Bliairabriath - tempel die in het midden staat heeft bepaald niet te klagen over belangstelling, Honderden kleurig geklede vrouwen staan geduldig in de rij om met bescheiden offergaven de goden vruchtbaarheid, een zoon of een goede man af te smeken. Op het dakterras van café Peacock (Lonely Planet!) drink ik slechte koffie, terwijl ik van het levendige schouwspel aan mijn voeten geniet.
 |
 |
Daarna zoek ik nog vele tempels, sommige zijn alleen oud en vervallen, andere daarentegen goed onderhouden en nog volop in bedrijf De verschillende wijken die ik doorkruis hebben allemaal hun eigen specialiteit. Zo is er ook weer een kleinere pottenbakkerswijk, een wijk waar men landbouwvruchten droogt, een smederijenwijk, een houtbewerkerswijk. De bevolking trekt zich weinig van de toeristenstroom aan, ze gaat gewoon haar gang met haar dagelijkse bezigheden. Alleen kinderen willen nog wel eens reageren op een vreemdeling, meestal door te bedelen .
 |
 |
 |
Rond het middaguur heb ik het uiteinde van de stad bereikt, daar waar Hanuman Ghat aan de rivier ligt. Het is daar een onbeschrijfelijke rotzooi, hier zijn de minder sprookjesachtige Middeleeuwen nog springlevend. In de rivier staat weinig water, dat ook nog ernstig vervuild is. Toch staan tientallen vrouwen er tot hun knieën in de prut om er kleren te wassen. Vee loopt er los rond en schijt overal waar het zo uitkomt. Overal ligt ook menselijke stront, het volk gebruikt deze open plek gewoon als openbaar toilet. Ik zie er ratten wegschieten en het stikt er van de insecten. Gauw wegwezen hier dus. Een stuk verderop ligt de Chuping Ghat, waarmee het niet veel beter is gesteld. De tempels zijn er wel beter onderhouden.
Op straat maak ik nog iets merkwaardigs mee. Een mooie vrouw met bril (heel uitzonderlijk hier, die bril bedoel ik) zit met een bamboestok in een emmer met water te porren. Als ik naderbij kom zie ik dat ze in een val een levensgrote rat heeft gevangen die ze probeert te verzuipen. De rat geeft geen kik als hij na een tijdje ondergedompeld te zijn toch nog weer levend opduikt. Ik kijk een tijdje gebiologeerd toe naar wat mij een marteling lijkt. Als ik wegga blijkt de 'big mouse' (want zo noemen ze het dier) nog te leven. Ik vraag me nog steeds af of dit niet gewoon een sadistisch spelletje was...
|
|
Pas laat in de middag kom ook bij het huidige toeristische centrum van de stad
aan, Durbar Square. In principe is dit een zelfde soort plein als in Patan of
Kathmandu. Hier in Bhaktapur doet het heel ruimtelijk aan; door een aardbeving
in 1934 zijn veel tempels tegen de vlakte gegaan met als gevolg veel open ruimte.
Dankzij de laagstaande zon kan ik er naar hartelust mooie plaatsjes schieten.
De kleuren komen nu veel beter tot hun recht. Het is er niet druk op dit tijdstip
van de dag, de dagjesmensen zitten al weer in hun hotels in Kathmandu. Het gevolg
is wel dat ik voortdurend belaagd word door verkopers, handelaars, bedelaars,
bemiddelaars. De dolkenverkopers zijn het meest hardnekkig. In de buurt van
het plein bezoek ik nog wat kleiner architectonisch strooigoed in levendige
buurten. In het westen van de stad ligt nog menige bahal (ommuurd voormalig
kloostercomplex) of haveli (oud herenhuis met prachtig bewerkte houten ramen
en fraaie balkonnetjes) op bezichtiging te wachten. Ik ben echter overvoerd
met oudheid en historie en besluit terug te gaan naar Kathmandu. Op zoek naar
de bushalte ontdek ik nog een grote kunstmatige vijver die vroeger als drinkwatervoorraad
voor de stad diende. Het water is redelijk zuiver, in tegenstelling tot de vele
andere 'ponds' en 'tanks' elders in de stad.
EEN KRASSE GRIJSAARD |
| Als ik de weg opstap om een bus aan te houden, stopt er plotseling een aftands Toyotabusje voor me. Een haviksneus steekt naar buiten en informeert in prima Engels waar ik naar toe moet. Naar Kathmandu natuurlijk. "Ah, prima, stap maar in, het kost niks, ik moet toch die kant op" Prinsheerlijk zit ik helemaal alleen achterin en laat me in de kussens wegzakken. De neus behoort toe aan een gelooide oude baas die zich allengs ontpopt als een duivelskunstenaar op vier wielen, een heuse wegpiraat. Terwijl zijn kraaloogjes twinkelen van opwinding manoeuvreert hij zich met een diabolische grijns op zijn doorgroefde gezicht een weg door het drukke spitsuur; hij snijdt, wringt en toetert dat het een lieve lust is. Hij heeft het vooral gemunt op dure terreinwagens (van ontwikkelingswerkers?) en nieuwe personenauto's, die hij voortdurend behendig de pas weet af te snijden, Ik kan de bijnabootsingen niet meer bijhouden. Gelukkig wordt in dit verkeer niet hard gereden, dus bang ben ik niet. Wat blikschade kan me immers niet deren. Alleen op de iets bredere provinciale weg tussen Bhaktapur en Kathmandu, waar harder wordt gereden, acht ik de rijstijl van mijn chauffeur iets te waaghalzerig: de manier waarop hij gigantische Tata - vrachtwagens en trolleybussen inhaalt is bloedstollend. Het water staat me nu echt in de handen. Spannend is het zeker wel. In de buurt van het Koninklijk Paleis mindert hij vaart en voegt hij zich gewillig in de rij. 'Too many police officers here, sir!", maakt de oude Ghurka me vol spijt duidelijk. Want dat is hij, een voormalige Ghurka die twee jaar in Her Majesty's Service in een speciale eenheid heeft gediend. De ijzeren discipline in het Britse leger beviel hem allerminst. Inderdaad, zijn dodemansrijstijl in aanmerking genomen heeft deze Ghurka een wel heel ander idee van orde en gezag. Kort en goed, hij werd het leger uitgedonderd. Een blauwe maandag heeft bij het nog geprobeerd bij het Indiase leger, maar dat werd evenmin een succes. De Toyota waar hij in rijdt heeft hij in 1971 van zijn laatste soldij aangeschaft. Hij zet me precies af waar ik wil. Natuurlijk geef ik hem toch nog 100 roepie, die hij saluerend in ontvangst neemt. |
 |
 |
Pagina's op deze Nepal - site:
|
