In ons land is de keizersmantal altijd al een zeldzame vlinder geweest
en worden nu alleen nog zwervers gezien (Limburg, Brabant en Gelderland).
Hij vliegt in bossen met open plekken, bosranden e.d.
Meer komt hij voor in de Ardennen en Eifel.
Het is een vrij honkvaste soort en toch is bekend
dat de vlinders over grote afstanden kunnen trekken.
De vlinders vliegen vanaf eind juni tot begin september in één generatie.
Regelmatig worden bloemen bezocht met een voorkeur
voor distels en schermbloemigen.
Met een spanwijdte van 55 – 65 mm is de keizersmantel een grote vlinder.
De mannetjes zijn roodbruin en hebben op de bovenkant van de voorvleugel
drie of vier dikke zwarte geurstrepen die langs de aders lopen.
De vrouwtjes zijn bruin tot groenachtig bruin met een donker vlekkenpatroon.
Bij de vorm valesina, die alleen bij vrouwtjes voorkomt,
is de bovenkant geelachtig grijs.
De onderzijde is variabel: van groenige tot lichtpaarse ondergrond
met zilveren banen tot vrijwel egaal donkergroen,
maar zonder witte parelmoervlekken.
Het vrouwtje legt de eieren niet zo zeer op de waardplant, maar één voor één
op de boomschors van spar of den in de nabijheid van de voedselplanten.
De eirupsjes overwinteren in schorsspleten
vlakbij de plek waar het ei is gelegd.
Pas het volgend voorjaar zoekt hij de net uitgelopen voedselplanten op
en dat zijn meestal maarts viooltje en bosviooltje
en dan met name planten die op een zonbeschenen plaats staan.
De rups wordt tot 45 mm lang en lijkt wel wat op die van de kleine vos.
Zijn lijf is grijsachtig bruin met een brede, bleekgele ruglijn
met daarin een dun lijntje in het midden.
De lange getakte doorns zijn lichtbruin.
De kop is donkerbruin en gevlekt.
Achter de kop draagt hij twee langere, naar voren gerichte,
op voelsprieten gelijkende stekels.
De grijsbruine pop met zilveren vlekken is uitstekend gecamoufleerd
en sterk ingesneden aan de rugzijde.
Hij hangt aan boomstammen of in de lage vegetatie.
Terug naar:
