Bài phát biểu của Ông Trần Đắc Sinh tại buổi Hội thảo về thị trường trái phiếu Chính phủ VN

Theo “Chiến lược phát  triển thị trường chứng khoán Việt Nam đến năm 2010” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, mục tiêu hướng đến của chúng ta là phát triển thị trường chứng khoán cả về quy mô và chất lượng hoạt động  nhằm tạo ra kênh huy động vốn trung và dài hạn cho đầu tư phát triển, góp phần phát triển thị trường tài chính Việt Nam. Trong đó ưu tiên hàng đầu là tập trung phát triển thị trường trái phiếu, trước hết là trái phiếu chính phủ để huy động vốn cho ngân sách nhà nước và cho đầu tư phát triển.

Hiện nay, tổng giá trị niêm yết của trái phiếu chính phủ chiếm đến 91% tổng giá trị chứng khoán niêm yết trên thị trường. Trước đây, toàn bộ giao dịch cổ phiếu và trái phiếu niêm yết tại TTGDCK TP. Hồ Chí Minh đều được thực hiện thông qua hai phương thức là giao dịch khớp lệnh và giao dịch thỏa thuận với thời gian thanh toán là T+3. Tuy nhiên, do đặc trưng của các giao dịch trái phiếu là không thường xuyên, khối lượng và giá trị của mỗi giao dịch lớn, phương thức giao dịch khớp lệnh đã tỏ ra không hiệu quả. Tháng 8/2004, TTGDCK TP. Hồ Chí Minh đã đưa vào áp dụng phương thức giao dịch duy nhất cho trái phiếu là giao dịch thỏa thuận, tuy nhiên thời gian thanh toán vẫn giữ ở mức T+3. Trong kế hoạch cải tổ và nâng cấp hệ thống giao dịch và thanh toán của TTGDCK TP.Hồ Chí Minh đến năm 2007, chúng tôi tập trung ưu tiên cho việc phát triển các cổng kết nối thông tin với  các tổ chức, thành viên có liên quan và rút ngắn thời gian thanh toán cho trái phiếu xuống T+2 hoặc T+1 nhằm giảm thiểu rủi ro thanh toán cho các bên tham gia thị trường. Đối với hệ thống giao dịch, mặc dù hệ thống hiện nay có thể đạt đến công suất xử lý 300 ngàn lệnh/ phiên giao dịch và có dung lượng cho khoảng 4000 loại chứng khoán niêm yết trên thị trường, tuy nhiên hệ thống này vẫn còn nhiều bất cập và chưa có phương án dự phòng hiệu quả. Trước mắt, chúng tôi sẽ thực hiện nâng cấp hệ thống nhằm phục vụ tốt cho hoạt động của các nhà giao dịch tại sàn và kết nối với hệ thống giám sát và công bố  thông tin của Trung tâm.

Trong tương lai, với quy  mô thị trường dự kiến cho đến năm  2005 đạt mức 2 –3% GDP và đến năm 2010 đạt mức 10% GDP, chúng tôi đang đứng trước những thách thức không nhỏ nhằm làm sao đảm bảo cho thị trường hoạt động thông suốt, an toàn, vừa phải đáp ứng được nhịp độ tăng trưởng ngày càng cao về quy mô và tần suất giao dịch của thị trường. Với lợi thế của một thị trường phát triển sau, chúng ta có điều kiện lựa chọn công nghệ tiên tiến nhất cho hệ thống giao dịch, thanh toán, công bố thông tin. Vì vây, không phải công nghệ hiện đại nhất là lựa chọn phù hợp nhất mà nhiều yếu tố khác cũng cần được đưa vào xem xét như độ phức tạp và tính chuyên nghiệp của thị trường, khung pháp lý cho hoạt động giao dịch chứng khoán, những yếu tố về kết nối với thị trường trong khu vực và trên thế giới cũng như những phương án dự phòng đảm bảo họat động liên tục của thị trường.

Trong suốt quá trình hoàn thiện và phát triển thị trường chứng khoán nói chung và thị trường trái phiếu chính phủ nói riêng, công nghệ tin học đóng vai trò vô cùng quan trọng, là cơ sở để thực hiện công khai và minh bạch hóa thị trường, là tiền đề để thực hiện cải cách sâu rộng trong phương thức giao dịch như áp dụng giao dịch trực tuyến, thực hiện giao dịch không sàn…, phương thức công bố thông tin như công bố thông tin qua bảng tin  điện tử hoặc các website, sử dụng hệ thống chứng từ kế toán và chữ ký điện tử trong khâu thanh toán và hạch toán chứng khoán ghi sổ…. Chính vì tầm quan trọng đó mà hiện nay trên thế giới, bất kỳ một sở giao dịch chứng khoán nào cũng đều rất quan tâm đến việc ứng dụng các kỹ thuật công nghệ mới vào việc nâng cấp hoạt động giao dịch chứng khoán. và tôi hy vọng đó cũng là mục đích cuối cùng của buổi hội thảo hôm nay.

Thị trường chứng khoán Việt Nam còn rất non trẻ và cần có thời gian để thị trường hoàn thiện và họat động có hiệu quả. Song song với các chính sách và biện pháp hỗ trợ thị trường phát triển là việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng và ứng dụng các giải pháp về kỹ thuật công nghệ hiện đại. Chúng tôi hy vọng rằng, với kinh nghiệm của một thị trường đi trước và với trình độ công nghệ tiên tiến, hội thảo này sẽ mang đến cho chúng ta nhiều kiến thức bổ ích và cách tiếp cận mới trong quá trình xây dựng và hoàn thiện thị trường chứng khoán Việt Nam nói chung và thị trường trái phiếu chính phủ nói riêng. Chúng tôi cũng rất mong rằng, qua quá trình tìm hiểu thực tế tại thị trường Việt Nam, đoàn chuyên gia Nhật Bản sẽ có những kết luận khách quan về trình độ công nghệ hiện nay của thị trường Việt Nam, từ đó có những giúp đỡ thiết thực nhất cho các dự án nâng cấp hệ thống giao dịch, lưu ký, thanh toán bù trừ đáp ứng quy mô phát triển ngày càng nhanh của thị trường