Câu chuyện khỉ biến thành người

Tổ tiên loài người vốn là khỉ. Ngày xửa ngày xưa khỉ sống từng đàn trên cây, leo trèo rất giỏi, đói hái quả ăn, khát liếm sương đọng trên lá uống. Thỉng thoảng chúng trộm trứng chim, bắt châu chấu, cào cào ăn cho cứng xương, hút mật hoa cho thanh giọng.
Cuộc sống thiên đường là vậy mà cũng nhiều khó khăn, hoa quả cũng có lúc không, đến mùa cây khô lá vàng thức ăn đã khan hiếm. Loài sóc nhỏ con sống trong bọng cây, cuối hè đầu thu chúng lo gom góp hạt dẻ, quả khô để dành ăn cả mùa đông. Những con chồn cầy béo núc, sáu tháng băng giá chỉ cần ngón chân cái chấm muối ớt cũng ung dung. Riêng loài khỉ to lớn quá không vừa bọng cây, lại chạy nhảy nhiều không tích được mỡ nên mỗi khi trời trở lạnh, khỉ mẹ khỉ con chỉ còn biết ôm nhau đói vàng mắt.
Một ngày kia, loài khỉ bỗng phát hiện ra cây thốt nốt, một loại cây cọ có nhựa ngọt như đường, xanh tốt quanh năm. Chỉ cần bẻ ngọn cây là nhựa ra ngọt lịm, lúc nào cũng có. Từ đó khỉ không bao giờ bị đói nữa, dân số tăng nhanh, tuổi thọ cũng cao hơn trước nhiều. Cây thốt nốt chỉ có một nhược điểm là nhựa rỉ ra dần dần, phải ngồi canh mà liếm mới được, nếu không nhựa chảy xuống thân cây, kiến bâu bẩn hết. Bầy khỉ phải dành phần lớn thời gian cho việc canh ăn, chẳng làm gì được cả.
Thế rồi trời sinh ra một con khỉ lạ, lông bạc trắng như tơ, mắt trong xanh như ngọc. Con khỉ này có lẽ sống tới hàng mấy trăm năm, khôn ngoan khác thường, được loại khỉ tôn làm thủ lãnh, nhất nhất nghe theo. Một hôm đang ngồi trên ngọn cây thốt nốt, con khỉ trắng trông thấy ông giời rót nước qua cầu vồng xuống biển đông, bèn nghĩ cách dạy bầy khỉ bắc ống trúc đưa mật cây thốt nốt từ ngọn xuống những bình chứa để ở gốc. Như vậy khỉ có thể bỏ ngọn cây xuống đất đi chơi, bình đầy thì về uống, tiện lắm. Xuống đất rồi, đi lại cũng thoải mái dễ dàng, ngủ nghê có chỗ bằng phẳng rộng rãi, lại tìm ra lửa đốt sưởi ấm, loài khỉ chẳng muốn leo lên cây nữa. Lâu dần khỉ biến thành người.
Loài người sống sung sướng đầy đủ, rét có lửa, đói có mật, tưởng chẳng bao giờ hạnh phúc qua đi. Bỗng một hôm có con gấu đen phát giác ra những bình mật ở gốc cây. Sáng hôm đó những người dậy sớm ra lấy mật thấy bình cạn từ bao giờ, lần theo dấu chân vào rừng thấy gấu đã loa ra cho muôn loài cùng biết mà đến hưởng thụ. Chẳng biết làm sao, người ta lại phải leo lên ngọn cây để liếm mật như thời xa xưa. Thế là người lại thành khỉ.