Cháo sinh tử

Mới ngủ dậy, thấy bụng đói đói, nghĩ mò ra đường tìm vào hàng quán nào ăn. Đèn các nhà dở đỏ, dở vàng, giời chạng vạng chẳng rõ sáng sớm hay xế tà. Một mùi ngai ngái, nồng nồng rất đặc trưng của khu phố cổ Hà nội váng vất. Tiếng ai quét đường quẹt từng hơi dài vang vọng. Sướng thật, có lẽ tới hai chục năm rồi mới lại được hít thở không khí Hà nội yên lặng thế này. Bấy giờ lại nhớ đến đang định tìm ăn. Mà ăn gì bây giờ nhỉ? Hồi ở nước ngoài, cứ nghĩ về đến Hà nội là sẽ sà vào hàng quà ăn đủ mọi thứ, nào là xôi xéo, cháo sườn, nào là bún thang, bún ốc, rồi còn chè đỗ đen, thạch đen, bánh rán... Thế mà giờ đâm ra khó, các thứ món cứ chạy vùn vụt qua ý nghĩ mà chẳng có món nào dừng lại đủ để đưa đến quyết định cuối cùng. Có lẽ một phần không rõ sáng hay chiều nên khó biết ăn ngọt hay ăn mặn, với lại lâu lắm không về, chẳng biết phố xá giờ còn bán những món gì. Chắc là vẫn có đủ cả, nhưng cái thói sành ăn từ nhỏ, hàng quen ngon có tiếng thì mới ăn, ít khi la cà các gánh lung tung, ăn phí miệng lại đâm tức cả ngày. Loanh quanh một lúc, chợt có một ông đứng tuổi, thấy tôi cứ ngẩn ngơ thì ra bắt chuyện, hỏi có phải người lạ đến không, và định tìm gì. Tôi nói thuở bé cháu ở phố này, sang Tây du học gần hai chục năm mới về, bây giờ muốn tìm cái ăn mà chưa biết ở đâu, có gì hay. Ông nọ mới chỉ một người đàn ông vừa đi thoáng qua - đấy là ông Tử, áo đen, còn ngồi góc kia là ông Sinh, áo xanh, anh em ông ấy mấy năm gần đây mới mở hàng cháo tim gan, gọi là Cháo sinh tử - ai muốn chết thì mua cháo ông Tử, ai muốn sống thì ăn của ông Sinh, chắc cháu chưa ăn qua. Nghe nói vậy tôi bất giác quay lại nhìn theo bóng người áo đen, thấy quen quen. Cái dáng người hơi lù rù, đầu như to và dài quá nên cứ gục về phía trước, tay lòng khòng rũ xuống hai bên. Ông ta bước chậm mà không thấy khoan thai, ủ rũ mà không ra mệt mỏi, đường đi rất thẳng, nhịp bước rất đều mà tuyệt không lộ vẻ chắc chắn. Quần áo đen xỉn ấy, cái bóng người ấy, chắc chắn tôi đã gặp ở đâu... đúng là ông Tử! Quay lại ông Sinh, cái mặt bủng beo, quê quê, cười giơ hàm răng vàng bựa. Bộ quần áo xanh lá cây bê bết, chắc mỗi lần thái tim gan xong toàn chùi tay vào áo không bao giờ giặt.  Nhìn vào gánh hàng, một chồng bát yêu cáu cạnh đặt ngay dưới đất, trên bàn chỏng chơ một cái đĩa mẻ có quả tim và miếng gan, úp dưới một thứ lồng bàn nho nhỏ che ruồi bằng vải màn thưa đã ố vàng. Dưới ánh sáng run rẩy của ngọn đèn dầu, trông tất cả cũng tiêu điều, nhưng có vẻ tươi. Quả tim nguyên, như còn đang đập, miếng gan đã thái sẵn một ít, máu tứa ra đỏ hồng.Tất cả chỉ có vậy, và một nồi cháo to, bốc hơi nghi ngút trong bóng tối, không thấy rau tía tô, hành hoa và các thứ mắm muối, dấm ớt như các hàng. Nghĩ đây là cháo ông Sinh, tôi cũng yên dạ phần nào, đánh liều lại hỏi :"Bác ơi, cháu nghe nói hai bác mở quán Cháo sinh tử, bác là bác Sinh, vậy thì hàng bác Tử bán chỗ nào?" Ông Sinh cười ngơ ngẩn - cũng một gánh này thôi...