B.Q.SÄHÄND
DOXA QOCAOÐLU
BAÞLANIÞ
Gecänin qoynunda vüqarlý daðlar,
sanki äbädi bir yuxuya batmýþ.
därälär, täpälär, meþälär, baðlar,
dünyanýn xeyrini - þärrini atmýþ.
Qaranlýq gecänin märmuz simasý,
hämi kädär doður, häm üräk sýxýr.
qara ibhamlarýn uçurum dünyasý,
kimsäni büdrädir, kimsäni yýxýr.
Gecänin baðrýnda, gözälliklärdä,
bir þäbäh görünür, insan gözünä,
qaranlýq çäkmiþdir, çaþdýran pärdä,
qarý þeytanlarýn, qara üzünä,
Þeytan yaranmýþýný tanýtdýraraq
äzäldän qarqamýþ gecäni insan.
ocaqlar, mäþällär yaxmaqla ancaq,
qaçmýþdýr gecädän, garanquluqdan.
Hälädä - hälädä, bizim yerlärdä,
sadä insanlarýn, andý çiraqdýr.
xalqýn arasýnda, känddä - þähärdä,
müqäddäs yerlärin adý ocaqdýr.
Iþýqdan doðursa, istilik, istäk,
qaranlýqdan doður, soyuq, aldanýþ.
mähäbbät axtaran, insanlýq demäk,
ona baþ ändirmiþ, bunu qarqýmýþ !
Qoy bunu söyläyim el "Vurðunundan"
"sanmayýn mäqsädim boþ yaraþýqdýr"
dalìyca söylämis o ölmäz insan,
"dünyada än böyük quvvät ýþýqdýr"
Qara qýþ dünyaný, bärbad edärdi,
dalýyca yaz olub, yay olmasaydý.
qaranlýqda insan, äldän gedärdi.
günäþ olmasaydý, ay olmasaydý.
Gecänin qoynunda vüqarlý daðlar,
sanki äbädi bir yuxuya batmýþ.
därälär, täpälär, meþälär, baðlar,
dünyanýn xeyrini - þärrini atmýþ.
Tala bulutluqda süründükcä ay,
ýþýq dähräläri, gecäni biçir.
gecädän qýrýlmýþ sähnälär lay - lay,
sýnýq qoþun kimi, qarþýmdan keçir.
Çölläri bürüyän mänalý sikut
bäzän lal dayanýr, gah dilä gälir.
üfüqä baxdýqca män mäbhut - mäbhut,
elä bil ki sikut, mäni säsläyir.
Bir çox äzämätli çaðýrýþdýr, bax.
qulaðýn pärdäsi eþitmäz säsin!
ürägin telläri his edär ancax,
çölün pýçýldý säsin, daðýn naläsin.
Bu lal çaðýrýþda, qärinälärin,
ölmäz naläsi var, ölmäz säsi var!
böyük äsâtirin, äfsanälärin,
ürägi sehr edän zämzämäsi var!
Här elin, obanýn, äfsanäläri,
o elin ruhunu tärännüm edir.
äfsanävi ällär surät çäkäni,
ellärin simasýn täcässüm edir.
Surät häqiqätdän bir görüþdürsä,
kim diyär surätä häqiqätdi bu?
ancaq räsm olunan här bir surätä,
þübhäsiz, olmuþdur säbäb bir duyðu.
Geçänlär demiþlär: "Här häqiqätin;
minlär suräti var, minlär üzü var.
Kimsä nä baxýþla baxarsa ona,
öz baxýþý qädär häqqä yol tapar."
Häqiqät min üzlü olursada äyär,
gedänmäz, gündä min oynaþa - ärä.
özün häq bilmäyän yoxsa bir näfär,
bir suzmani vermäz vädä min yerä.
Häqiqät dediyin divanxanädä,
"Häqq" diyä qoyulan bir qärar däyil,
ya xod "Hu !" çaðýran "Äli mocud"un,
särxoþ baþýndaki xuliyalar deyil.
Häqiqät xod häman vaqeiyätdir.
äni var boyu var, izi - tozu var,
zämandan qocaman, mäkandan hündür,
mäkanla böyüyär, zamanla durar.
Birdä häqiqätä tanýþ bir üräk
tanýr sevgilisin här surätindä.
män qol qoymayýram "Ürfana" demäk,
häqiqät var insan märifätindä,
Häqqin - häqiqätin baxcasý här vax,
insanla gül açýr, insanla solur.
än böyük häqiqät insandýr ancax,
insansýz häqiqät olsa, kor olur.
Lâkin nädi nädisä bu gözäl päri,
bäzän yavrusundan qýrýr ülfätin.
däli "Mäcnun" kimi gäzir çölläri.
sanki unudanmýr, ilk mähäbbätin.
Hälädä särgärdan quþ kimidir o,
nä bir yurd tapmýþdýr, nädä bir yuva!
gäzir insanlýðýn baþý üstündä,
qonur bu budaðdan baþqa budaða.
Insan häqiqätin itirän gündän
baþý daþdan daþa däyir här zaman!
säadät ceyraný qaçýr önündän,
sýldýrým yollarda qalýr särgärdan!
Azýb özlüyündän itgin düsändän,
qurd kimi özünün qanýný içir!
özünü axtarýr bilmäm närädän?
çalýlar, tikanlar äyaðýn biçir!
O öz surätini yada saldýqdan.
bir çox äfsanälär yaradmýþ bäzän,
axtarýb, yorulub, yolda qaldýqdan
indi özün gäzir äfsanälärdän !
Äfsanä, insanlýq sin - sin axtaran,
ideal dünyanýn täbässümüdür,
häyatda täcässüm tapýp - tapmayan,
böyük arzularýn, tärännümüdür.
Haqsýzlýk dünyaný çurqalayan zaman,
o haqqa dayanmýþ, haq axtarmýþdýr.
istäksiz - ilqarsýz bir rüzigarda,
o eþqä uðramýþ, ilqar varýmýþ.
Insanýn qudrätsiz - zäif çaðýnda,
qudrätli tanrýlar yonub yaratmýþ.
bäzändä insana qanad veräräk
alýcý quþ kimi, göyä çýxartmýþ.
Bir ülgü olmuþdur gahdan insana,
äsrlärdän qalan äfsanä - rüya.
oxþayýb, täsälli vermiþdir ona,
här zaman darýxýb darda qala.
Odur ki insanlýq bir päri kimi,
daðlarýn baþýndan bizi säsläyir.
bäzändä bürünür gövärçin donu,
sahilsiz göylärdän ümid diläyir!
Çölläri bürüyän mänlý sikut,
bäzän lal dayanýr, gah dilä gälir.
yollara baxdýqca män mäbhut - mäbhut,
elä bil ki sikut mäni säsläyir.
Þäbählä doldurmuþdur gecä här yaný,
mändä qoþuluram bu þäbählärä.
gäziräm särgärdan daðý, ormaný,
cumub baþ çäkiräm bütün här yerä.
Hardasa gecänin qara ätägi,
od dutub þöläli - þöläli yanýr.
harda ýþýq olsa, tapar ürägi
könül istäklisin här donda tanýr.
Qälbimi aparýr ondaki cäzäbä,
yügürüräm onun ardýnca mändä,
zülmätä batandan mändä - üräkdä,
sürünürük harda ýþýq görändä.
Çatýrýq böyük bir düzängahlýða,
çämänlär þänlänir, çeþmälär axýr.
köçünü salmýþdýr aðýr bir oba,
mäþällär gecäni yandýrýr - yaxýr.
Aralýqda böyük dövran qurulmuþ,
bilmiräm toydursa, yoxsa qonaqlýq.
äränlär, qadýnlar, qat - qat oturmuþ
arada dolanýr, qocaman aþýq.
Aþýq çömçäsini ingildädäräk,
gäzir pärdälärdä äfsunkar äli.
tellär titrädikcä titräyir üräk,
här käsin canlanýr eþqi, ämäli.
Näðmälär tärlantäk qanadlandýqca,
könüldä ardýnca qol - qanad açýr.
havalar göylärä havalandýqca,
xästä könüllärdän, därd - qäm qaçýr.
Bilmäm nä sýrrdýr aþýðýn säsin,
eþidän üräkdä qalmaz ixtiyar.
än kiçik yaþýmdan aþýq näðmäsin,
eþidän zamanlar tüküm biz biz durar.
Hälädä bilmiräm bu säs - bu näðmä,
hansý dünyalardan baþ alýb gälir,
näsim yelläritäk däyändä qälbä,
bädänim dincälir, ruhum yüksälir,
Özümdä bilmiräm harda - haçan,
ruhum bu alämilän aþinalýq qatmýþ.
ancaq biliräm ki, uzaq zamandan,
könlümä doðmadýr, qälbimä tanýþ.
Aþýq, däyiþäräk sazýnýn säsin,
gülür gözlärindä, þänlik, häyäcan.
yaxþý andýrýr, ölmäz häväsin,
sanki indi gälir, o dünyalardan.
Diþi äslan, qoç igitlär,
qulluðuna söyläyim män,
bu ellärin, obalarýn,
atalarýn, babalarýn,
gäldigindän, geçdigindän,
haqq badäsin, içdigindän,
Bu torpaqda, bu diyarda,
äsirlärdän - äsirlärä,
elsizläri talamayan,
tüpürdügün yalamayan,
dillärinä yalan gälmäz,
haqq yolundan üz çövürmäz,
zülmükara boyun äymäz,
dalýsýný düþmän görmäz,
diþi äslan, qoç igitlär,
qaflan kimi yuva salmýþ.
cýdasýný, yerä çalmýþ.
Bu daðlarýn, yaylaqlarýn,
ceyran qaçar ovlaqlarýn,
torpaqlarý qarýþýqdýr,
babalarýn torpaðýylan.
Daþ - çýnqýllý yataðýnda,
gözgü kimi qältan - qältan,
köpüklänib daþðýn axan,
bu çaylarýn üzärindän,
märd igitlär bugün - dünän,
bädov atýn çapýzdýrmýþ,
düþmanlarý, töküb qýrmýþ.
Yadlar bizä käj baxanda,
axar sular qan axanda,
papaðýný äyri qoyan,
bu sýldýrým qayalarýn,
dalýsýnda minlär äslan,
busqulara sýnýb, yatýb,
ox sýçradýb, tüfäng atýb.
Diþi äslan bizim ana,
ämzik vermiþ när oðluna,
xämir yaymýþ, çöräk yaymýþ,
qoyun saðmýþ, inäk saðmýþ,
arxalanmýþ öz äriylä,
o yaradan alläriylä,
toxumuþdur rängli gäbä,
ähsän olsun bizim däbä.
Gözälläri incä - incä,
göz inanmaz, görmäyincä.
üräklärä düyün salan,
könül verib, könül alan,
därin istäk, dönmäz ilqar,
onlardandýr, bir yadigar.
Günäþdän tez, yerdän duran,
daðlar üstä, çadýr quran,
su - suvaran, tuxum säpän,
äkin - äkän, biçin - biçän,
av - avlayan, quþ - quþlayan,
märd igitlär, hörmätilän,
ömür sürmüþ þöhrätilän,
yad ellärä, bac vermämiþ,
zülqädärä, tac vermämiþ.
Aþýqlarý här zamanda,
näðmä qoþmuþ, dastan açmýþ.
qaqýldayýb oxuyanda,
üräklärdän, kädär qaçmýþ.
Min bir näðmä, min bir dastan,
män söyläyim sizä hardan?
Aþýq dayandýrýr, sözü - söhbäti,
älindä sädäfli sazý danýþýr.
kämala yetändä insan sänäti,
çöllärin ördäyi - qazý danýþýr.
Bu dilin kälmäsi, cümläsi yoxsa,
väsfä sýðýnmayan, fäsahäti var.
hamýlar - hamýlar, aþnadýr ona.
bilmiräm nä gücü, nä qudräti var!
Orda ki dil - aðýz sözdän usanar,
soruþun mätläbi tellär söyläsin!
dodaq danýþarsa, od tutar yanar.
gäräkdir zäxmälär, ällär söyläsin!
Könül, mähäbbätdän danýþan anda,
aðýl qopuzunun simi qarýþýr.
eþq äli tellärä zäxmä vuranda,
kimisi qýrýlýr, kimisi qarýþýr.
Ýnsanlýq yüksälän än uca yerin,
bir adý sevgidir, biri mähäbbät.
här yaný axtardým män därin - därin,
araya bilmädim, baþqa häqiqät!
Aþýq, sändä bizä istäkdän danýþ!
qoy mähäbbät doðsun söhbätün-sözün!
könüldän, qälbdän, üräkdän danýþ!
qoy sarsýlan insan tanýsýn özün.