B.Q.SÄHÄND
TÄPÄ GÖZ 2
Bir gün oðuz oturarkän,
üzärinä yaði gäldi.
qafil oðuz gecäliklä,
hürkdü - qaçdý.
yerin - yurdun, qoydu köçdü
" Uruz Qoca " deyärlär bir -
ixtiyarýn,
oðlancýðý tüþdü qaldý.
oðlaný, bir aslan tapdý.
ämiþdirdi.
oðlan boya - baþa çatdý.
yaþa doldu,
Ýl dolandý, günlär keþdi,
oðuz yenä,
öz yurduna, öz yerinä,
gäldi tüþdü.
" Oðuz Xanýn " ýlxýçýsý,
xäbär gätdi ;
- Xaným; här gün qamýþlýqdan
ðäribä bir aslan çýxýr
sir - sifäti adam kimi
aqil - aqil
bir at vurur, qanýn sorur :
Uruz ayýdýr.
bälkä mänim qaça - qaçda,
düþüb qalan oðlum ola ?
bäylär mindi.
bu väz aslaný qaldýrdýlar
oðlancýðý peysärläyib
gätirdilär.
Uruz Qoca oðlun alýb
evä gäldi, þadlýq qurdu,
el - obaný qonaqladý.
hamý gäldi yedi - içdi.
ancaq oðlan,
yerdä - yurdda, dayanmadý.
ana aslan yataðýna,
qoydu qaçdý.
Gedib tutub gätirdilär,
yenä qaçdý.
bir dahada qaytardýlar,
dayanmadý.
çaðýrdýlar " Qurqut dädä "
gälär oldu,
oðlancýða ögüd verdi :
qaçma oðul !
insan üçün heyvanlara -
munis olmaq, yaramazdýr.
Sän insansan !
insanlarla qayna - qarýþ.
igitlärlä oturub dur
yaxþý at min.
" Qiyan Sälcuq " qardaþýndýr.
sänün adun " Busat " olsun.
adývý män verdim yaþun,
tanrý taala özü versin.
Uruzun bir çobaný var,
" Qunur Qoca - Sarý Çoban "
çaðýrarlar.
Uzun illär uzaðýndan
oðuz eli köç eylärkän,
Sarý Çoban öndä köçär.
kimsä ondan qabaq köçmäz.
Yaylaðýna köçär bir gün
oðuz yenä,
Sarý Çoban, gedir öndä
yol üstündä " Uzun Minar " -
deyilän bir minar vardýr.
minaräyä çatar - çatmaz,
nagähandan qoyun hürkdü.
Sarý Çoban baxdý gördü
minaräyä " Päri " qonub.
Päriciklär onu görcäk,
qanad çalýb pýrladýlar.
Sarý çoban,
köynägini çýxarýbän,
pärilärin üstä atdý
birin tutdu
päri gözäl, çoban qýzqýn !
tamahlandý
päricikä äl uzatdý.
Yenä birdän qoyun hürkdü
Qunur Qoca,
qoyunlara qarþý varýdý
päri qýzý pýrýldayýb:
- Märä çoban;
yengi ildä mändä sänün,
ämanätün olacaqdýr
gäl algilan
amma bil ki öz elivin -
baþýna sän qada gätdün.
diyä - uçdu.
Päri getdi çoban qaldý
ayrýlýqdan rängi soldu
qara baðrý därdä doldu
Günlär keçdi, aylar ötdü
oðuzlarýn köçüþ vaxtý,
yenä yetdi.
Sarý Çoban köç eylärkän,
uzun minar ayaðýna -
gäldi çatdý.
gördü ki bir " baðlý " yatýb
päri qýzý zahir olub:
- Märä çoban !
ämanätün gäl al dedi.
bil ki ancaq ellärivä
zaval gätdün !
baðlýcýðý çoban görcäk,
ibrvt aldý
geri dönüb, äl sopana -
daþa tutdu.
daþ vurduqca " baðlý " þiþdi !
çoban qorxub qoydu qaçdý.
Mägär o gün " bayýndýr Xan "
bäylär ilän seyrv varmýþ
uzun minar ayaðýna,
yetiþdilär.
gördülär bir " Näsänä " yatýb,
baþý - götü anlaþýlmýr !
bälär hamý,
dövrä vurub dayandýlar.
ändi bir bäy, täpigiylä -
onu täpdi.
vurduqcan " Näsänä " þiþdi !
neçä igit - daha ändi.
hey täpdilär, hey böyüdü !
Uruz Qoca atdan tüþdü
o da täpdi
mehmiz däydi, bükäcägi -
dälib yýrtdý,
içindän bir oðlan çýxdý
här bir zadý adam kimi,
ancaq fäqät bir gözü var !
heyran qaldý, bäylär - xanlar.
Uruz Qoca
onu qapýb, Bayýndýr Xana -
qulluðuna gätiribän :
- görüklü xan; bu oglaný -
mänä verun. aslan oðlum
Busat ilän böyüdäyim.
Bayýndýr Xan :
- sänün olsun diyä - keçdi
Uruz Qoca, Täpä Gözü -
götürübän, evä varýdý.
buyurdu bir taya gäldi
Täpä Gözä ämcäk verdi.
bir sorduqda,
südün aldý !
iki sordu, qanýn aldý !
üç sorduqda, canýn aldý !
Bir çox taya gätirdilär,
hamýsýný hälak etdi
gördülär ki olmayacaq
" at südüylä bäsläyälim ".
söyälädilär.
här tövlädä bir qazan süd,
doyurmadý !
Täpä Gözü, bäslädilär.
gäzär oldu.
uþaqlarla, oynar oldu.
uþaqlarýn kimisinin
qulaqlarýn,
kimisinin, burnun yedi !
bütün oðuz ällärindän -
cana gälib. acizläyib,
bäg Uruza däxil tüþüb,
yalvardýlar, aðlaþdýlar !
Uruz Qoca neylädisä,
kar käsmädi.
naçar olub çýxarýbän,
evdän qovdu.
Päri qýzý uçub gälib,
oðlanýnýn barmaðýna,
ðäribä bir, üzük taxdý,
- Oðul sänä ox batmasýn,
iti qýlýnc, bädänivä -
kar käsmäsin ! diyä - getdi
Bir gözlü ðul varýb gedib,
särt bir daðda mäskän edib,
yollar käsdi, adam yedi !
qorxulu bir quldur olub,
ad çýxartdý.
Üzärinä neçä - neçä,
adam getdi,
ox atdýlar, ox batmadý.
qýlýnc - qämä, kar etmädi.
här gäläni tutdu yedi.
bütün çoban - çoluqlarý,
basýb, oðuzlarý
yemäkligä, äl eylädi.
Bütün oðuz toplanýbän,
üzärinä, axýn etdi.
bir aðacý yerli - dibli,
qopararaq,
yýðýnaðýn üstä atdý.
atmýþ adam aðac altda
hälak oldu.
Qazan Xana bir zärb vurdu
dünya - aläm näzärindä,
duman oldu !
qarýndaþý " Qara Qünä ",
qarþýsýnda zäbun oldu,
" Düzän " oðlu " Alp Rüstäm ",
þähid oldu.
" Düþün Qocaoðlu " kimi -
bir pählävan,
mäðlub olub hälak oldu.
" Arýqcandan " iki qardaþ,
þähid oldu.
býðý qanlý " Biduz Ämän ",
qarþýsýnda zäbun oldu.
dämir donlu " Dli Meymaq ",
mäðlub olub hälak oldu.
að saqqallý " Uruz Qoca ",
qan qaytardý,
Uruz oðlu " Qiyan Sälcuq "
ödün qusdu.
Bütün oðuz Täpä Gözä,
batanmayýb. hürkdü qaçdý.
däli quduz önün käsdi,
qaytarýbän öz yerindä -
oturdurdu.
qurtulaný, oðuz eli,
yeddi kärä hürkdü qaçdý,
hamýsýnda qaytarýldý.
bütünliklä zäbun oldu !
Çaðýrdýlar Dädäm Qurqut
gälär oldu.
yalvardýlar, sýtqadýlar.
- Çarä qalýb käsim - käsäk,
diyä - Qurqud varýb getdi,
Täpä Gözä sälam verdi :
- Hey Täpä Göz;
bütün oðuz älläründä
zäbun olub
bükülübän bükük qalýb
ayaðývýn torpaðýna,
mäni salýb
sänün üçün käsim - käsmäk -
istäyirlär - diyä, durdu
- Här günümä atmýþ adam -
verün - diyä, däli quduz -
cavab verdi.
- Oðul bäd zat; berläliklä,
çox keçmädän adamlarý,
tükädärsän.
yemägivä kimsä qalmaz
ancaq sänä iki adam,
beþ yüz qoyun gündä veräk.
Däli quduz :
- Eybi yoxdur eylä olsun.
iki adam daha verun,
mänim üçün yemäk yapsýn.
Dädäm Qurqud döndü gäldi.
- " Yapaqlý" ilä " Yüklü Qoca "
varsýn gedsin Täpä Gözä -
aþ piþirsin.
birdä gündä iki adam,
beþ yüz qoyun istämiþdir.
Oðuz buna razý qaldý.
dörd oðullu birin verdi.
üçü qaldý.
üç oðullu birin verdi,
cütü qaldý.
cüt oðullu birin verdi,
biri qaldý.
" Qapýqqan Bäg " dirlär bir -
kiþi varmýþ,
cüt oðlunun birin vermiþ,
biri qalmýþ
gün dolandý,
yenä növbät ona çatdý
oðlancýðýn anasýna
xäbär getdi
qýþqýrýbän zarlýq qýldý.
baþýn yoldu, üzün cýrdý.
" Uruzoðlu Aslan Busat "
vuruþmaya getmiþidi,
bu mählädä, gäldi çýxdý.
Qarý ayýdýr:
- Busat gäldi axýn getdi,
varýbän bir äsir alýb,
oðlanýmý qurtarsanam.
igit Busat,
altunlýca gönlügünü,
tikdiribän oturarkän,
Xatýn kiþi varid olub,
göz gäzdirdi, Busat Xana -
sälam verdi.
gözlärindän qan yaþ tökdü:
- Ýç oðuzda, dýþ oðuzda,
adý bälli, qatý yaylý,
Uruzoðlu Aslan Busat;
qoltuðuva sýðýnýram,
mädäd sändän !
- Nä dilärsän, nä söylärsän,
Qarý ayýdýr,
- Zämanänin anasýndan,
uðursuz bir oðul qopdi.
oðuz elin, kölgäsindä,
qondurmadi.
qara polad öz qýlýnclar,
bir tükündä käsänmädi.
qarðý cida oynadanlar,
süngü saçdý, dälänmädi.
qatý yaylý ox atanlar,
ox atdýlar, kar käsmädi.
alp äränlär särkärdäsi -
Qazan Xana, zärbä vurdu.
Qara Günä pählävaný,
þähid etdi -
býðý qanlý Biduz Ämän,
qarþýsýnda zäbun oldu.
að saqqallý Xan Babava,
qan qusdurdu.
qarýndaþun Qiyan Sälcuq,
qabaðýnda ödün qusdu.
bütün oðuz bäglärinin
kimisini zäbun edib,
kimisini þähid etdi.
oðuz eli yeddi kärä
hürkkdü qaçdý,
qoymaz oldu,
här gününä,
iki adam, beþ yüz qoyun,
käsim dedi, käsdi aldý.
Yapaqlý Bäy, Yüklü Qoca,
getdi ona aþpäz oldu.
dörd oðullu birin verdi,
üçü qaldý.
üç oðullu birin verdi,
cütü qaldý.
cüt oðullu birin verdi,
biri qaldý.
Cüt oðlumun birin yemiþ,
biri qalmýþ.
onu daha istäyirlär !
yenä növbät mänä çatmýþ.
caným oðul mädäd sändän !
Xan Busatýn qara gözü,
yaþa doldu.
qardaþ diyä, ellär - diyä
söy - söylämiþ, nälär demýþ:
- Düzlärdä tikilän otaqlarývi,
o zalim yaxdýrýb, yaxdýrsýn qardaþ.
þahbaz atlarývi sär tövläsindän,
o zalim seçdirib, seçdirsin qardaþ.
äsräk däväläri qatarlarundan,
o zalim ayýrýb, ayýrsýn qardaþ !
sürü - sürü aðca qoyunlarývi,
o zalim qýrdýrýb, qýrdýrsýn qardaþ !
sevib gätirdigün gälini sändän,
o zalim ayýrýb, ayýrsýn qardaþ !
að saqqal babamý oðul vay - diyä,
o zalim bovuzladýb, bovuzlatsýn qardaþ !
að üzlü qarýcýq, Xan Anamý,
o zalim sýzladýb, sýzlatsýn qardaþ !
Yenä demiþ:
- Qaranquluq gözlärimin aydýný,
axýntýlý sularýmýn daþðýný,
qarþý yatan qaradaðým yoqquþu,
sarsýlmaz dizimin taqäti qardaþ !
Qardaþýmý äldän verdim,
diyä - Busat,
çox aðladý, zarlýq qýldý.
xatýna bir äsir verdi
- Get oðluvu qurtar - dedi
Xatýn qaçýb,
Xan Uruza xäbär verdi:
- Nä durubsan oðlun gäldi.
Uruz Qoca çox sevindi.
bäylär ilän,
oðlanýna qarþý gäldi.
Aslan Busat,
atasýnýn älin öpdü.
üzläþdilär, aðlaþdýlar,
anasýnýn çadýrýna, varýb getdi.
qarý ana, oðlancýðýn
qarþýladý
çox aðladý
alnýn öpdüü, qucaqladý.
Xan Busatýn gäliþilä,
birdä elä färäh gäldi.
yemäk oldu, içmäk oldu.
Busat ayýdýr:
- Bäylär ! qardaþ qaný - diyä
Täpä Göz 'lä hesablaþmaq -
istäyiräm, nä deyirsiz ?
"Qazan" burda söy - söylämiþ,
Xan Busata nälär demiþ :
- Nä qara ürändän doðdu Täpä Göz
ärþi dolandýrdým ala bilmädim,
qara qaplanlardan qopdu Täpä Göz
daðlar dolandýrdým ala bilmädim.
qoðan aslanlardan oldu Täpä Göz
ormanlarda qovdum sala bilmädim.
yenä demiþ :
Yüzdä igid olsan, yüzdä märd olsan,
inanma çatasan qazana Busat ;
að saqqal babavý, xatýn anavý,
sýzladýb gätirmä amana Busat !
Xan Qazanýn cavabýnda,
aslan Busat :
gedäm deyir hätmän gäräk !
Uruz Qoca aðlayýbän.
- Caným Busat, käräm eylä,
ocaðýmý sönük etmä !
oðul getmä !
Qorxutmalar,
när aslaný qorxutmadý.
- Að saqqallý äziz baba;
gedäm gäräk ! diyä - qalxýb,
yelägindän bir tutam ox -
çýxarýbän, belä taxdý.
xuftan geydi, qýlýnc asdý,
qatý yayýn älä aldý.
atasýnýn, anasýnýn,
älin öpüp, hälallaþdý :
- Xoþ yaþayýb, äsän qalýn;
diyä - varýdý.
" Sallax xana qayasýna ",
gälib çýxdý.
Täpä Göz,
arxasýný günä verib,
günävärdä, yatmýþ gördü.
yayýn çäkib, bir gözlünün
üräginä bir ox vurdu.
dämirli ox kar käsmädi.
parlandý yerä düþdü.
birdä vurdu, yenä oxu
sýnýx - sýnýx olub tüþdü.
Däli quduz, qocalarý
sýzýb dedi:
bu yer mäni üþündürdü
Busat yenä oxun atdý
yenä däyib parçalandý,
päräm - päräm daðýlaraq,
bir parçasý, Täpä Gözün
qarþýsýnda yerä tüþdü.
Quduz þeytan daþlanaraq,
uru durdu.
Busat Xana gözü tüþäcäk,
äl çalýbän, qas - qas güldü :
- Märä yenä görünür ki,
oðuzlardan bizim üçün
quzu gälmiþ diyä - varýb
märd aslaný qabaðýna
qatýb tutdu
boðazýndan sallýyaraq,
yataðýna gätiribän,
ödügünün bir küncünä
basýb durtdu.
- Hey qocalar !
bunu mänim.
ikindimä piþiriniz,
yeyim deyib - yenä uydu.
Däli Busat xäncär ilän,
ayaq qabýn yarýb çýxdý:
- Hey qocalar ! bunun caný
näyindädir?
- Biz bilmirik!
ancaq bütün bädänindä,
äti bircä gözündädir
Däli aslan, Täpä Gözün-
baþý üstä gälib gördü.
gözü ätdir:
- Hey qocalar! dämir þiþi,
ota qoyun qýzsýn - dedi,
þiþi ota býraxdýlar.
pullatdýlar,
Busat þiþi älä alýb,
var gücüilä Täpä Gözün,
täk gözünä basýb soxdu,
gözü töküldü,
quduz, eylä anqýrdý ki,
daða - daþa lärzä düþdü
Busat qaçýb mäqqarädä
qoyunlarýn arasýnda
daldalandý
Däli þeytan, bunu duydu.
qapý aðzýn käsib durdu
paçalarýn aralayýb:
- Märä aðýr sürülärin
baþý ärkäc; çäk qoyunu,
hamý gälsin, bir - bir keçsin
Qoyun gälib, paçasýnýn-
arasýndan sovuþarkän,
hamusýnýn baþ - gözünä
älin çäkär, bir - bir yoxlar.
yenä haylar:
- Toxlucýqlar tutulacaq.
iqbalým qoç; sän gäl sovuþ!
sämiz bir qoç yerdän qalxýb,
silkinär kän, däli Busat,
basýb tutub boðazladi
därisini çäkdi üzdü
baþ - quyruðun ayýrmadi
bürünübän,
Täpä Gözä qarþý varýdý.
Kor Täpä Göz; älin çäkdi.
Busat Xanýn däri içrä
olduðunu, duyub bildi:
- Hey sýðýr "qoç"; mänim hälak-
olacaðým yeri söylä,
necä bildün?
säni eylä bu köhülün-
divarýna güpäyim ki,
bol quyruðun, mäqqaräni
yaðlandýrsýn!
Busat,
qoçun källäsini,
Täpä Gözün ällärinä-
uzadaraq, mäcal tapýb,
qýçlarýnýn arasýndan
sýçrayýb, diþrä çýxdý.
Dli quduz, boþ därini
buynuzlayýb,
täpäsinä qaldýraraq,
yerä çýrpdý:
- Märä oðlan; qurtardýnmi?
Däli Busat:
- Haqq qurtardý!
- Märä oðlan, al mänim bu
üzügümü älivä tax.
qämä - qýlýnc, säni käsmäz.
Busat, almaq istädigdä,
yaralýca quduz þeytan
hucum edib,
xäncärini, üzärinä
tolazladý.
igid oðlan yan veribän
baxdý gördü,
üzük yerdä Täpä Gözün,
ayaðýnýn altýndadýr.
Quduz ayýdýr:
- Märä oðlan qurtardunmi?
Aslan Busat:
- Haqq qurtardý
- Märä oðlan;
o günbäzi görürsänmi?
orda mänim xäzanäm var
ayýq ol ki bu qocalar,
aparmasýn.
get möhürlä!
ðafil Busat,
günbäz içrä gedib girdi.
baxdý - gördü,
här täräfdä qýzýl - gümüþ,
täpä kimi käläklänmiþ.
pulu görüb, çaþdý huþu.
þärayiti pak unuddu.
däli quduz xäzanänin-
qapusuni alýb käsdi:
- Märä oðlan;
yaxþý yerdä düþdün älä
göpüyäräm indi eylä
günbäzilän qat qarýþýq,
yapýþdýrram säni yerä
Busat, puldan, xäzanädän
äl çäkibän, göz örtübän,
ulu haqqa sýdqýn saldý;
cümärdlärin mädädkarý,
qadir tanrý; mädäd sändän!
Daþ duvarlar parçalandý
yol açýldý yeddi yerdän
oðlan çýxdý.
Kor Täpä Göz, günbäzä bir,
yumruq atdý günbäz yatdý:
- Märä oðlan qurtardunmi?
- Haqq qurtardi!
- Alanmazmýþ ölüm säni!
o höhülü görürsänmi?
orda iki qýlýnc vardýr.
biri qýnlý, biri yalýn
qýnsýz qýlýnc mäni käsär
dünya mänä oldu äbäs
get götür gäl baþýmý käs!
Busat gäldi asda - asda,
mäqqaräyä, gördü orda,
zäncirlärdän aslanýlmýþ,
yalýn tiyä bir qýlýnc var.
ancaq sakit durub qalmaz,
öz - özünä, aþýb coþar:
- Daha bunu sýnamadan,
yanaþaram. diyä - Busat,
qýlýncýný qarþý verdi
An içindä däydi buldu
dolandý bir aðac tapdý,
qarþý tutdu, käsib qýrdý!
qatý yayýn älä aldý,
"coþar qýlýnc" aslandýðý,
zäncirlärä bir ox vurdu,
qýlýnc qopdu yerä tüþdü.
cumuxubän yerdän qapdý
belindäki, qýna soxdu
- Märä þeytan nä haldasan?
- Ölmämisän?
- Tanrým qoymaz?
- Märä ölüm yoxmuþ sänä
diyä - quduz söy - söylädi
nälär dedi:
- Gözüm - gözüm, yalqýz gözüm,
ala gözüm ulduz gözüm.
sän vaikän män oðuza,
divan tutdum, qan uduzdum
ala gözdän ayrý saldun
igit mäni
þirin candan ayrý salsýn
tanrý säni
igit, mänä dadýzdýrdun
göz büküyün
mäni saldun yaman günä
qadir görüm dadýzmasýn
heç igidä
göz därdinä, tuþ olmasýn
heç heç kimsänä?
yenä demiþ;
- Qalarda - qoparda, yerun nä yerdir?
söylä igit, pirum, rähbärun kimdir?
baþi üstä uca bayraq tutulan,
sültanun, särdarun, särvärun kimdir?
qýrýþ günü qabaxda qýlýnc vuran
düþmaný daðýdýb - qýranun kimdir?
çadýrlardan uca, çadýrýn quran
alplar baþýnda duranun kimdir?
söylä igit kimin oðlusan, kimsän?
adývi - sanývi gizlätmä mändän
äränlär yaþýrmaz adýni ärdän.
märä, söylä mänä hansý eldänsän
Busat ayýdýr:
- Qalarda, qoparda, yerim bu diyar
xocam, pirim, räbbim, haqq pärvärdigar
sultaným, särvärim, xan "Bayýndýr Xan"
bäylärä särkärdä, xanlara salar
Çadýrlardan uca, çadýrýn quran
qartal quþu kimi düþman þýðýyan
qýrýþda yaðýnýn önündä duran
alpýmýz äränlär - äräni "Qazan"
atam Uruz Qoca, qocalar baþý.
adým Busat " Qýyan Sälcuq" qardaþý
südünü ämdigim. anamdýr aslan.
anasýný öymäk mänä yaraþý
- Bircä gözüm, qurban sänä,
bäs qardaþýq qýyma mänä!
- Aslan Busat, söy - söylädi
acýqlanýb, nälär dedi:
- Märä zalim, märä qavvat!
að saqqallý babamý buzladýbsan
að birçäkli, anamý aðladýbsan
qarýndaþým "Qýyaný" öldürübsän
aðca üzlü gälinin, dul edibsän
ala gözlü igitläri, yeyibsän
qoyarammý sað qalasan säni män?
Qara polad öz qýlýncým äsmäyincä,
qafalýca bürkülü baþun käsmäyincä,
kor gözüvä ölüm lärzi salmayýnca,
qardaþýmýn qisasýný almayýnca,
sanýrsanmý býraxaram män säni?
olarmi gör diri qoyam män säni?
Düþgün quduz, canýndan äl üzäräk
nälär demiþ, nälär söylämiþ göräk.
- Qalxýbaný bir gün duram deyirdim
ähd'ü peymanýmý, qýram deyirdim
igitlär qanýný sovuram deyirdim
bir adam ätindän doyam deyirdim.
Kaþ oðuzun basqýnýný göräyidim
sallax xana qabasýna giräyidim
aðýr mancanaqdan daþlar yaðanda
baþýma bir, daþ tüþäyidi öläyidim.
Ýgit ala gözdän ayýdun mäni
tanrý þirin candan ayýrsýn säni
yaman günä saldun görüm heç igit,
görmäsin bälalý baþým göräni,
Yenädä söy - söylädi
bir daha nälär dedi:
- Að saqqallý qocalarý
çox buzlatdým,
að saqqallar qarqadýlar
gözüm säni.
Að birçäkli qarýlari
çox aðlatdým,
að, birçäklär qarqadýlar gözüm säni,
Ala gözdän qanlý yaþlar
çox axýndým,
ala gözlär qarqadýlar
gözüm säni.
Al xýnalý aðca ällär
çox yemiþäm,
al xýnalar qarqadýlar
gözüm säni.
Körpä - körpä igitciklär
çox yemiþäm,
igitlýklär qarqadýlar
gözüm säni.
beylä ki män çäkär oldum
göz büküyün,
qadir görüm heç igidä
göstärmäsin.
aslan Busat, buðra kimi
Täpä Gözä,
iki dizi,
üzärinä çökdürübän,
kor quduzun öz qýlýncýn
älä aldý, boynun vurdi.
Källäsinä yay çäriþi
keçirdibän
ürägi þän
sürütläyä - sürütläyä
mäqqaränin qapýsýna
çäkdi saldý.
qardaþýnýn qanýn aldý.
hey ... qocalar;
el obaya muþtuluða
gedün! - dedi
När qocalar, að boz atlar
mindi çapdý.
bütün oðuz, don içindä
xäbär tapdý.
At aðýzlý Uruz Qoca,
çapar gäldi.
Xan Busatýn anasýna
sevinc verdi:
muþtulþq ver!
aslan oðlun,
Täpä Gözü, käsdi - dedi
Xanlar - bäylär, bütün ellär,
pär aþdýlar.
atlandýlar, sallax xana
qayasýna, dýrmaþdýlar,
Täpä Gözün källäsini,
ortalýqa gätirdilär
därdi - ðämi, bitirdilär,
Dädäm Qurqud gälär oldu
þadlýq çaldý
alp äränlär, märd igitlär
gäldigindän - getdigindän,
söhbät açdý.
üräklärdän kädär, qaçdý.
söy - söylädi, boy - boyladý.
Xan Busatýn märd adýna,
dastan qoþdu.
hümmät verdi, alqýþ verdi:
- Qara daðlar,
yetdigündä, aþýd versin
daþðýn sular,
geçdigündä, geçid versin
Qoçaqlýqla, qardaþývýn
qanýn aldun
el obaný, zäbunlýqdan
sän qurtardun
Ulu tanrý dost olubän
märd igidä mädäd versin.
Son söz äväzinä
qoy dastanýmýz "qurtarýþý" da "baþlanýþý"
kimi bu xalq mätäli olsun.
......................
Ýskändär bädäl "bädäl"
bädäli, öldürdülär
aðabaný geydirdilär
aðabanýnýn saçaxlarý
xan evinin piçaxlarý
......................
vurdum sandýq söküldü
inci - märcan töküldü
inci - märcan filfili
gäl oxu bizim dili!
bizim dil - urumu dili
urumdan gälän atlar
aðzýnda yüyän çatlar.
.........................
SON
Ana Sayfaya Dön
