BALIKLAR
Istanbul 
|
BALIKLAR Istanbul |
|
|||
|
( Cinsleri hakkında bilgi almak istiyorsanız tıklayınız.) |
|||
|
BALIKLARA iLiSGiN GENEL BİLGİLER Biyolojik tarifiyle Balıklar su da yaşayan, ciğer veya solungaçları ile solunum yapan, hayvanlardır.Cinslerine göre 3 - 100 seneyi aşan bir ömre sahiptirler |
|||
|
DENİZLERDE YAŞAYANLAR. Dip balıkları ve orta su balıkları olarak da tanımlanırlar. DİP
BALIKLARI ; Genellikle
100 - 120 metreye kadar olan derinliklerdeki kumluk, kayalık, mağara ve çamurluklu
bölgelerde yaşarlar. Hareketleri çok yavaştır. Daha derin sularda yaşayan
balıklar bulunmakla beraber 200 metre derinlik den sonra güneş ışıkları
etkili olmadığında,çok nadir ve az miktarda değişik cinsleri bulunur. Kara
denizin 200 metre aşağısından dibe kadar olan bölümündeki su kükürtlü
hidrojen karışımı bulundurduğundan balıkların yaşamasına elver işli değildir. ORTA
SU BALIKLARI ; Adından
da anlaşılacağı gibi, balıkçı değimi ile dip de yatmazlar. Fakat dibe yakın,
hatta
sürünürcesine dolaşırlar. İcabında deniz seviyesine çıkarlar.
Hareketleri hızlı olup, çoğunlukla göçmen balıklardır.
BALIKLARIN
ÖZELLİKLERİ.
İSKELET
SİSTEMİ ; Çoğunlukla
kemik dokusundan oluşur. Ancak kıkırdak yapılılarda bulunur. ( Köpek,mersin
balıkları.) DERİ
ve PULLARI ; Vücutları,
kaygan madde salgılayan deri sonrada pullarla kaplıdır. Pulsuz olanlarda
bulunur. Derisinden çıkardığı çok kaygan madde pul görevi yapıp deriyi
korumaktadır. (Horozbina) Bazılarında pullar,derisinin üstüne, mine ile örtülü
pek küçük kemik çıkıntılarından veya sıra sıra dizilmiş plaklardan
oluşmuştur. (
Köpek ve Mersin balıkları.
)
Kemikliler sınıfına dahil olanların
pulları ince bir tabaka halinde olup,dam kiremitleri gibi düzgün bir
diziliştedir. Bu tip pullar soylarına göre büyüklü küçüklü, deriye
iyice tutunmuş veya tutunmamış olabilirler. Sardalya,
Hamsinin pulları çabuk çıkar.
Buna karşın orkinosun pulları derisine çok yapışmıştır. Bir zırh
tabakasını andırır. Uskumru, torik gibi balıklarının pulları
büyüklüklerine göre çok küçüktür.
Sazanın ise çok iridir.
Balıkların pulları yaşlarını gösteren izler taşır. Bu izler ağaç
maktaın daki dairelere benzer. Ayrıca solungaç kapağı,
omuz kemeri ve omur kemiklerindeki işaretler
de yaşlarını belirtirler. Çoğunun vücutlarının her iki yanında, yakasının
üst tarafından kuyruğuna kadar sırtına paralel, bazen eğri şekilde uzanmış
sıra halinde ikişer delik bulunan pullar bulunur. Yan çizgi adı verilen bu
pullar bir birine iyice yapışık olduğundan delikler de bir kanal meydana
getirir. Kanalın altında balıkların hareketlerini ayarlayan his organları
yerleşmiştir. RENKLERİ
; Balıkların
renkleri türlerine göre değişir. Dip balıkları çeşitli ve güzel
renklere sahiptir. Orta su (
= pelajik ) balıklarının ise sırtları esmer, gri, yeşilimtırak, yan ve karın
tarafları gümüşi olur. DUYULARI
; Balıkların
duyu organlarından en kuvvetlisi gözleridir. Levrek, kefal, alabalık su dışındaki
cisimleri kolayca seçer. Koku ve tat alma hisleri de bulunur. Sudaki ses
dalgalarından da etkilenirler. SOLUNUM
; Balıklar
ağızlarından aldıkları suyu solungaçları arasından geçirerek sudaki
oksijeni alıp, karbon di oksidi dışarı atarak solunum
yaparlar. DOLAŞIM
; Kalpleri
bir kulakçık, bir karıncıktan meydana gelmiştir. Solungaçlarda temizlenen
kan vücudu dolaştıktan sonra kirli olarak kulakçığa gelir. Karıncıktan
çıkar ve temizlenmek üzere solungaçlara gider. Dolaşım bu şekilde
tamamlanır,
balıkların kalbinde her zaman kirli kan bulunur. BAŞ,
AĞIZ,ÇENE,GÖZLER ; Balıkların
başları, familyalara ve ağız yapılışlarına göre iri ufak ve normal büyüklükte
olur. Örneğin İskorpitin başı vücuduna kıyasla 1
/
3 ,
fener balığının
ise 1 /
2 ,
ölçüsündedir. Uskumru ve Toriğin normaldir. Çoğunluğun
ağızları başlarının uç tarafındadır. Çeşitli şekillerde geniş,
sivri veya ufak olabilir. Çeneler birbirine genellikle eşit değildir. Alt çene
üst çeneden kısa veya uzun olabilir. Başak bir değişle ağız yukarıya
veya dibe dönüktür. Gaga biçiminde ağzı olanlara rastlandığı gibi (
zargana
) başının alt kısmında ağzı bulunanlarda vardır.
( Mersin,
Köpek
balığı
) Türlerine göre çenelerinde irili ufaklı
keskin, koparıcı,tutucu, öğütücü, veya
keskin olmayan kadife dişler bulunur. Dişsiz olanları da vardır. Bazı türlerin
damağında ve dilleri üzerinde de dişler bulunur. Gözleri ise başının
yanlarında kısmen yukarı ve ön taraflarında yerleşmiştir. Bir çok türlerde
göz kapağına tesadüf edilmez. YÜZGEÇLER
;
Balıkların
ne dikkati çeken organlarından biri de yüzgeçleridir. Vücutlarında çift
veya tek olarak bulunur. Genellikle zar gibi bir tabakadan ibarettir. Açılıp
kapanmalarını, dik durmalarını, diğer hareketlerini, aralarına yerleşmiş
sinirlere bağlı dikenler temin eder,
dikenler, sivri,
batıcı,
sert veya yumuşaktır.
Çift yüzgeçler,
göğüs ve karın kısmındadır. Göğüs yüzgeci vücudun
sağ ve sol tarafında, başa yakın bir birine simetrik olarak yer almıştır.
Karın yüzgeci yaka altı ile anüs arasındadır. Tek
yüzgeçler ise, sırt,
kıç ve kuyruk yüzgeçlerini teşkil eder. Sırt yüzgeç
familya tiplerine göre ensesinin biraz aşağısından kuyruğuna kadar şerit
halinde veya ayrı ayrı 1 ila 3 adet bulunur. Bu takdirde birinci, ikinci,üçüncü
sırt yüzgeci ismi ile anılır. Salmonidae familyasına mensup somun ve alabalıklarda
sırt yüzgeci ile kuyruk arasında yağ tabakasından meydana gelmiş yumuşak
bir yüzgeç daha vardır. Kıç yüzgeç anüs ile kuyruk arasındadır. Genellikle 1 - 2 tanedir. Pek ender olarak 3 adet olabilir. Bundan başka bazı familyalarda sırt ve kıç yüzgeçlerle, kuyruk yüzgeci arasında, bu yüzgeçlerden çok ufak sıra halinde dizilmiş yumuşak yalancı yüzgeçler bulunur. (
Orkinos,
Torik,
Palamut,
Uskumru ,
Kolyoz
) Kuyruk
yüzgeci balıkların gerisindedir. Uçları bir birine eşit çatal, yarım ay,
kürek sivri veya düz olabildiği gibi veyahut çatalları biri
birine simetrik de olmayabilir. BALIKLARIN
YÜZMESİ ; Balıkların
yüzmelerinde yüzgeçler, yüzme,manevra ve denge temin eden organlardır.
Bununla beraber balıkların suda ki hızlı, normal durma ve dönmeleri, kuyruk
ve vücut kaslarının hareketi ile birlikte, ağzını kapayıp, solungaç
kapaklarından çıkardığı suyun tepkisi ile de sağlanır. Balıkların çoğunda
omurgası ile midesi arasında yüzme kesesi bulunur. Bu organda ayrıca yüzmeye
ve dengeye yardımcı olur. Yüzme kesesi olmadığı halde çok hareketli balıklarda
vardır. ( Köpek balıklarının bazı türleri ve uskumru gibi ) ÜREMELERİ
; Balıklarda
üreme eşeylidir. Dişi balık sarı renkte olan yumurtalarının üzerine,
erkek balık beyaz renkte spermalarını atar. Döllenme vücudun dışında su
içinde gerçekleşir. Kuluçka devresi 4
-
5 gün bazen de aylarca sürer. (
Alabalık gibi
) Bir
kısım balıkların yumurtaları,
vücut içinde erkeğin üreme organları vasıtası
ile döllenir. Bu takdirde gelişme içeride olur. Yavru doğar. Yahut içeride
döllenen yumurta dışarıya atılır. Gelişme dışarıda devam eder. (
Köpek
balıklarının bazı cinsleri
) Balıklar
çoğunlukla erkek ve dişi olarak ayrı cinstendirler. Fakat bazılarında hem
yumurta hem de spermaya sahip bulunanları olur.
(
hünsa
) Bunlar kendi
kendilerini döllerler. Örnek olarak Hani balıklarının birkaç türü gösterilebilir.
Balıkların
üreme mevsimi, kuşlarda olduğu gibi ekseriya ilk bahar aylarına rastlar. Türlerine
göre 10,000,000 kadar yumurta yapanları vardır. (
Kalkan balığı.
) VÜCUT YAPILARI ; Bağlı
olduğu sınıf ve yaşadıkları yere göre değişiklikler gösterir. Belli başlı
şekilleri şöyle sıralanabilir. Füze
şeklinde olanlar.
(
Torik,
Uskumru
) Üst
tarafından yassı olanlar.
(
Kalkan,
Vatoz
) Geometrik
şekil göstermeyenler.
(
Deniz atı
) Küre
gibi olanlar.
(
Balon balığı
) Silindir
biçiminde olanlar.
(
Mığrı,
Yılanbalığı
) Koni
şeklinde olanlar.
(
Kırlangıç,
İskorpit
) Yan
tarafından yassı olanlar.
(
Ay balığı,
Dülger Balığı
Elips
şeklinde olanlar.
(
İzmarit,
Karagöz
)
Denizlerimizdeki
balıklar, balıkçılık yönünden ;
YERLİ,
GEZİCİ, GEÇİCİ
olarak
da üçe ayrılırlar.
|
|
SiTE HARiTASI
|
