Savaşa evet karşılığı
elma şekeri
28 Şubat 2003 Cuma
Irak savaşı nedeniyle ekonominin iki
farklı kesimi, iki farklı biçimde zarara uğrayacak: (1) Kamu
kesiminin harcamaları artacak. (a) Askeri harcamalar artacak. (b) Faiz
harcamaları artacak. (c) Sosyal harcamalar artacak. (d) Harcama artarken
vergi gelirleri düşecek.
(2) Özel kesimin, halkın işi gücü
aksayacak, üretim duracak, işsizlik artacak. (a) Turizm ve ihracattan
ekmek yiyenler güç duruma düşecek. (b) Doğu ve Güneydoğu
insanı belini doğrultayım derken, beli büsbütün kırılacak.
(c) Finans kesimi altüst olacak. (d) Habur kapısı ve İskenderun
Limanı nasıl devre dışı kaldı ise, ABD askerinin
konuşlandırılması nedeniyle ülkenin büyük bölümünde
ekonomik faaliyet ve üretim tamamen duracak veya aksayacak.
ABDde yardımı (eğer gelir ise)
bundan sadece kamu kesimi yararlanabilecek. Kamudaki iyilik rüzgarı dolaylı
biçimde halka yansıyacak ama, halkın cebine bir kuruş
girmeyecek. Aşını, işini kaybedene ödeme yapılmayacak.
Habur kapısı ve İskenderun Limanı kapatılınca işsiz
kalan kamyoncu, esnaf ve işçi kaderi ile baş başa kalacak.
İyi de... ABDden para gelir ise nasıl gelecek?
Para, Kongre kararına bağlı ABD
yönetimi Kongreden karar almadan Türkiyeye para veremez. Başkan
Bush Irak savaşı için Kongreye 95 milyar dolarlık bir ek bütçe
sevk edecek. Bu bütçenin içine 2 milyar doları askeri harcamalarda
kullanılmak şartı ile 6 milyar dolarlık hibe için ödenek
konulacak. Açık anlatımıyla ortada henüz para yok. Her şey
Kongreden karar çıkmasına bağlı.
Gelelim 4 milyar dolarlık hibenin kullanımına.
Devlet Bakanının açıklamasına göre Türk hükümeti 4
milyar dolarlık hibeyi 20 - 30 milyar dolarlık uzun vadeli ve ucuz
faizli krediye dönüştürme arayışında. 4 milyar hibe ve 20
- 30 milyar kredi ekonominin zararını önleyemez ama hibe sadece bu yılın,
kredi gelecek yılların yarasına merhem olur. Hükümet 4 milyar
dolar hibeye razı olursa dünya finans çevreleri, "Türkler 4 milyar
hibeyle 2003ü kurtarır. Sonra para biter. Batağa saplanır"
yorumu yapar.
Halbuki Türkiye 20 - 30 milyar dolar 10 - 15 yıl
vadeli 3 - 5 yıl ödemesiz devre ve Libor+2 faiz ile kredi alır ise, yüksek
faizle iç ve dış borç aramak zorunda kalmaz. Dünya finans çevreleri
bu kredi sayesinde Türkiyenin borç çevirme kolaylığı sağladığını
görerek Türkiyeye daha iyi gözle bakar. Yurtdışında Türk
tahvillerine güven tazelenir. İçeride ve dışarıda faiz yükselmez.
Hibenin çıkması Kongre kararına bağlı.
Hibenin krediye dönüşmesi ise çok karışık ve güç bir iş.
Devlet Bakanına göre, hükümet 4 milyar hibeyi almayacak, ABD
Hazinesine teminat olarak verecek. ABD Hazinesi finans kuruluşlarına
diyecek ki: "Türk Hazinesinin 4 milyar doları teminat olarak
ABDde duruyor. Bunun 7 - 8 misli kredi veriniz. Faiz veya anapara ödemesinde
bir aksama olursa, riski 4 milyar dolardan karşılarız." Hibe
kararı çıkar mı? Hibe kararı çıksa bile böyle bir
kredi sistemi işler mi? ABD Hazinesi böyle bir işe nasıl aracılık
eder? Böyle bir sistemde Türkiyeye kim kredi açar?
Hiç anlaşılamayan bir "vaat"
daha var... "İlk bombadan önce 8.5 milyar dolar gelecekmiş!.."
Nereden, nasıl geleceği belli değil. Ama boş veriniz. Elma
şekeri niyetine... Hee... deyiniz!..
guras@milliyet.com.tr
(Milliyet gazetesinden) http://www.simbad.sida.nu/
