ABDnin savaş yardımı
hikaye!..
10 Mart 2003 Pazartesi, Güngör Uras
TBMMden "savaşa evet" kararı
çıktığında ABDnin Türkiyeye 2 milyar dolar hibe 4 x
7 = 28 milyar dolar kredi yardımı yapacağı, Iraka ilk
bomba düştüğünde paraların geleceği hikayesinin aslı
nedir? Gerçekten ABD böyle bir parayı verecek mi? Verecek ise nereden
verecek, nasıl verecek? Tezkere ilk müzakerede TBMM tarafından kabul
edilse idi bu paralar hemen geleceği için, acaba halkımızın
sırtına "Tezkere Vergisi" denilen ek vergiler binmeyecek mi
idi?
Bu konularda "tevatür" çok. Ama işin
aslını anlatan yok.
Geçen hafta Asaf Savaş Akat, Deniz Gökçe
ve Ege Cansenin "Eko - diyalog" programına ekonomiden sorumlu
Devlet Bakanı Ali Babacan konuk oldu. Ege Cansen ABDnin savaş yardımı
hikayesinin ne olduğunu sualleri ile açıklığa kavuşturdu.
Ali Babacanın anlattıklarına göre,
(1) ABDden Türkiyeye nakit olarak para
gelmesi söz konusu değil.
(2) TBMMnden "savaş kararı çıksa
bile" ABDden nakit para gelmeyeceği için "Tezkere
Vergileri" denilen vergiler ABDnin savaş yardımının
alternatifi değil.
Ali Babacanın anlatımına göre
"savaş yardımı hikayesi"nin aslı şöyle:
(l) ABD yönetimi Türkiye için 2 milyar dolarlık
bir hesap açacak. Türkiyeye verilecek askeri araç, gereç, silah ve mermi
bedelleri bu hesaba yazılacak. Fatura toplamı 2 milyar doları
bulunca hesap kapatılacak. Böylece eski veya yeni, kullanılmış
veya kullanılmamış 2 milyar dolar değerindeki askeri malzeme
Türkiyeye hibe edilmiş olacak.
(2) Geldik "yardım hikayesi"nin en
karışık bölümünün anlatımına...
n Mevcut şartlarda Türkiyenin dışarıdan
borçlanması güç. Borçlansa bile vade kısa, faiz oranı yüksek
olur. Başka ülkeler yılda yüzde 3 faiz ve uzun vade ile para
bulurken Türkiye yıllık yüzde 11 faiz ödemek zorunda kalır.
n Varsayalım Türkiye, yüzde 11 yıllık
faiz ve de 5 yıl vade ile 28 milyar dolar dış kredi buldu. Bu
kredinin yıllık faiz yükü (kabaca) 3 milyar dolar, 5 yıllık
faiz yükü l5 milyar dolardır... Türkiye bu faturaya razı olsa bile
mevcut şartlarda kimse 28 milyar dolar kredi vermez.
n ABD yönetimi diyor ki: "Yüzde 11 faiz ile
28 milyar dolar krediyi Türkiyeye kimse vermez ama, ABD araya girer ve de
kefil olur ise, hem 28 milyar dolar krediyi veren olur, hem de Türkiye
daha düşük faiz öder. Örneğin yıllık faiz yüzde 7.5
olur. 28 milyar dolar kredinin yıllık faiz yükü (kabaca) 2.1 milyar
dolar, 5 yıllık yükü 10.5 milyar tutar. ABDnin desteği ile
hem vadesi gelen dış borçlar zorlanmadan yenilenir ve vadelerini
uzatmak için 28 milyar dolar kredi bulunur, hem de 4 milyar dolardan fazla faiz
kazancı olur."
Sayın okuyucularım, "Bulduk da
bunuyoruz" durumuna düşmeyelim ama ABD savaş yardımının
hikayesi budur. Ama unutmayınız, nereden kaynaklanır ise
kaynaklansın devletin giderlerini karşılamak vatandaşın
görevidir. Amerikan vatandaşının bizim devletin giderleri için
para göndermesini beklemek yanlıştır.
(Nasıl ki, ABD büyükelçisinin Siirt seçimlerini
AKP merkezinde Tayyip Erdoğan ile birlikte izlemesi yanlış
ise!... Nasıl ki, 20 saygın milletvekilinin ABD Büyükelçiliğindeki
"Tezkere Yemeği" davetine katılmaları yanlış
ise!..
guras@milliyet.com.tr
(10 mart 2003 tarihli Milliyet'ten)
http://www.simbad.sida.nu/