Martin Luther King

Martin Luther King, Jr. ( Atlanta, Georgia, 15 januari 1929 – Memphis, Tennessee, 4 april 1968), oorspronkelijk Michael Luther King, was een Amerikaans dominee, politiek leider en was het meest prominente lid van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging.
King werd beroemd in de jaren '50 en '60 dankzij zijn geweldloze verzet tegen de rassenscheiding in de Verenigde Staten, onder meer door het boycotten van stadsbussen die alleen voor blanken toegankelijk waren. Zijn verbale vaardigheden en charismatische uitstraling leverden hem veel roem op, maar King had ook vijanden. In 1963 hield hij de legendarische toespraak I have a dream. Een jaar later won hij de Nobelprijs voor de Vrede. Op 39-jarige leeftijd werd Martin Luther King doodgeschoten.
Voor velen is hij een symbool voor de burgerrechtenbeweging in de Verenigde Staten gebleven. De derde maandag in januari is in de VS de Martin Luther Kingdag, een nationale feestdag, gewijd aan King en zijn gedachtengoed.

Biografie

Martin Luther King was de zoon van een pastor van de Ebenezer baptistische kerk in Atlanta. Hij werd liefdevol opgevoed, maar ondervond ondanks dat de vooroordelen ten aanzien van Afro-Amerikanen die in het zuiden heersten. Na de dood van zijn geliefde grootmoeder deed hij op 12-jarige leeftijd een zelfmoordpoging door van de tweede etage van een huis te springen. Op 15-jarige leeftijd ging hij werken op een tabaksplantage in Connecticut en was onder de indruk van de goedaardige verhoudingen tussen blanken en zwarten buiten het gesegregeerde zuiden van het land.
King studeerde aan het Morehouse College, Crozer Theological Seminary en de Boston University, waar hij zich onder andere verdiepte in de theologie en de geweldloze actiestrategie van Mahatma Gandhi. Hij ontving zijn doctoraatstitel in de theologie in 1955 en werd pastor van de baptische kerk in Montgomery, Atlanta.

Hij leidde de zwarte boycot (1955-56) van de voor blanken bestemde stadsbussen en in 1956 bereikte hij een belangrijke overwinning en prestige als burgerrechtenleider toen de bussen van Montgomery zowel blanken als zwarten toelieten. Hij bereikte spoedig nationale bekendheid vanwege zijn uitzonderlijke retorische vaardigheden en persoonlijke moed.
King organiseerde de Southern Christian Leadership Conference (SCLC), die hem een basis gaf om verdere burgerrechtenactiviteiten na te streven, eerst in het zuiden en later nationaal. Als voorzitter van de conferentie benadrukte hij het belang van zwart stemrecht.
Zijn filosofie van niet-gewelddadige weerstand leidde tot zijn arrestatie bij talrijke gelegenheden in de jaren '50 en de jaren '60. King werd gehaat door aanhangers van de rassenscheiding in de zuidelijke staten. Er werd een aanslag op zijn woonhuis gepleegd en hij en andere boycotleiders werden veroordeeld op lasten van samenzwering.
Toch hadden zijn campagnes succes: in maart 1963 hield hij een toespraak in Washington, waar meer dan 200.000 mensen op af kwamen. Hierin beschreef hij een mogelijke toekomst van rassenharmonie en sprak hij de legendarische woorden "I have a dream". In 1964 kreeg hij de Nobelprijs voor de Vrede toegekend.

De leidende positie van King binnen de burgerrechtenbeweging werd medio-jaren '60 uitgedaagd, toen er stemmen opgingen om meer militante acties te voeren in plaats van het door King nagesteefde vreedzame protest. Hij behield echter zijn belangrijke positie en ging zich ook op andere zaken richten. Zo uitte hij kritiek op de Vietnamoorlog en maakte hij zijn zorg over armoede kenbaar. Op 4 april 1968 werd hij doodgeschoten op het balkon van het Lorraine Motel (sinds 1991 een burgerrechtenmuseum).

Nasleep moord

James Earl Ray, een professionele misdadiger, werd veroordeeld voor de moord, maar dit vonnis werd snel herzien. Ray ontving uiteindelijk ook de steun van leden van de familie van King, die geloofden dat King het slachtoffer van een samenzwering was geweest. Ray stierf in een gevangenis in 1998. Bij een jury in Memphis in 1999 won de familie van King een rechtszaak tegen Loyd Jowers, die claimde (1993) dat hij de moord voor een maffiafiguur had gepleegd. Vele deskundigen, echter, waren niet overtuigd door het vonnis, en in 2000 werd na een onderzoek van 18 maanden besloten dat er geen bewijsmateriaal tegen Jowers was.


Werken

1958: Stride Toward Freedom: The Montgomery Story. King's eerste boek gaat over de busboycot van Montgomery en zijn filosofie van geweldloze confrontatie.
1963: Letter from the Birmingham Jail. King reageert op critici en ligt zijn filosofie toe.
1964: Why We Can't Wait. Over de demonstraties van 1963 en de mars in Washington.

I have a dream

Zijn meest beroemde woorden sprak hij op 28 augustus 1963:
"I have a dream that one day this nation will rise up and live out the true meaning of its creed. We hold these truths to be self-evident that all men are created equal."
"I have a dream that one day on the red hills of Georgia the sons of former slaves and the sons of former slave owners will be able to sit down together at the table of brotherhood. I have a dream..."
"I have a dream today!"

© 2003 copyright. Alle Rechten Voorbehouden. All Rights Reserved.
De informatie op de website is bedoeld voor persoonlijk, niet-commercieel gebruik. Elke vorm van herpublicatie van de inhoud zonder voorafgaande, schriftelijke, toestemming is niet toegestaan.