Site hosted by Angelfire.com: Build your free website today!

Schijfkwallen

Scyphozoa

Kwallen zijn echte waterdieren, ze leven in zout
(of zoet) water en ze bestaan maar liefst voor 95% uit water.
De naam "kwallen" wordt soms ook gebruikt voor de geslachtsrijpe,
vrijzwemmende poliepen (medusestadium) en kubuskwallen.

Het lichaam van de meeste kwallen ziet er uit als een paraplu.
De bovenkant van de kwal is helemaal glad.
Aan de onderkant van het scherm zit in het midden
een opening: de mond en tegelijkertijd de anus.
Rond de mond zitten 4 vangarmen.
Aan de onderkant zitten ook de geslachtscellen van de kwal.
Langs de rand van het scherm zitten tentakels.

Kwallen hebben geen ogen.
In plaats daarvan hebben ze langs de rand van het scherm
eenvoudige zintuigen voor evenwicht en soms ook voor licht.
Daardoor weten ze wat boven en wat onder is.

Kwallen hebben netelcellen.
In een netelcel zit een bolletje met gif
met een lange holle draad erin opgerold.
Aan de buitenkant van die cel zit een klein haartje.
Als dat haartje wordt aangeraakt
schiet de draad als een harpoentje weg.
Langs dat harpoentje loopt gif.
Voor mensen betekent dat jeuk en pijn, maar voor kleinere
dieren betekent dat dood of verlamming!
Als de kwal een geschikte prooi heeft geraakt,
dan brengt hij die met trilhaartjes op de vangarmen naar zijn mond.

Kwallen hebben geen sex.
In plaats daarvan storten de mannetjes hun spermacellen in zee.
Die stromen met het water naar het vrouwtje,
die haar eicellen vasthoudt aan de onderkant van haar lichaam.
Om de kans wat groter te maken dat eicellen en zaadcellen
bij elkaar komen, komen kwallen voor de voortplanting
in grote groepen bij elkaar.
Na de bevruchting van de eitjes laat het vrouwtje
de larfjes los in zee.

De larven zien er al snel uit als kleine kwalletjes.
Maar in plaats van in de waterkolom te zweven,
gaan ze naar de bodem.
Daar zetten zij zich vast op bijvoorbeeld stenen of wier.
Hun tentakels groeien naar boven: nu zien de kwalletjes
er uit als zeeanemonen!
Dit is het sessile (vastzittende) poliepstadium.

Maar dan gebeurt er weer wat vreemds.
Onder de tentakelkrans van het poliepje
verschijnt er een andere tentakelkrans.
Daartussen wordt het lichaam ingesnoerd.
Dit gaat door en het ziet er uit als een stapeltje schoteltjes.
Op een bepaald moment laat het bovenste schoteltje los,
draait het om en zwemt het weg.
Dit schoteltje zal uitgroeien tot een kwal zoals we die kennen.
 
 
De in Nederland voorkomende schijfkwallen
gerangschikt volgens hun wetenschappelijke naam.
De soorten gemerkt met * zijn zeldzaam
of worden bedreigd in hun voortbestaan.
 
 
Aurelia aurita
Oorkwal
Chrysaora hysoscella Cyanea capillata
Kompaskwal Gele haarkwal
Cyanea lamarckii
Blauwe haarkwal
Rhizostoma pulmo
Zeepaddestoel

 
Terug naar:

Home
Overige dieren