ΠΑΛΗΟΚΑΣΤΡΟ, ΚΥΘΗΡΑ

Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ

Το Παληόκαστρο είναι βουνό βραχώδες με μαγευτική θέα προς τον κάμπο της Παληόπολης και τη θάλασσα, ύψους 253μ.και εκτάσεως 145 στεμμάτων περίπου. 'Εκει ήταν χτισμένα τα Ανω Κύθηρα του Θουκυδίδη, η αρχαία πρωτεύουσα των Κυθήρων, σε απόσταση περίπου δύο μιλίων από τα παραθαλάσσια Κύθηρα, τη Σκάνδεια , το αρχαίο επίνειο. Στην κορυφή του βουνού, το ωραιότερο σημείο είναι η εκκλησια των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού, σε ρυθμό βασιλικής δισυπόσταση. Ανήκει στο 7ο αι. μ.Χ.. Από το νάρθηκα αντικρύζεις κολόνες και δωρικά κιονόκρανα προερχόμενα από το αρχαίο ναό της Αφροδίτης. Εσωτερικά και εξωτερικά παρατηρούμε λείψανα από το αρχαιότατο και σεμνότατο Ιερό της Αφροδίτης χρονολογούμενο απο το 6ο αι. π.Χ.. Οι πώρινες κολόνες του ναού άλλες είναι ολόκληρες και άλλες μισές.

Υπάρχουν επίσης πώρινα αρχαϊκά κιονόκρανα, μερικοί πώρινοι ογκόλιθοι και μέρος ενός επιστυλίου. Ο διάσημος αρχαιολόγος Σλήμαν που επεσκέφθη τα Κύθηρα το τέλος του περασμένου αιώνα, διετύπωσε τη γνώμη ότι ο ναός της Αφροδίτης, ο οποίος θα παρήκμασε κατά τους πρώτους Χριστιανικούς αιώνες και σιγά-σιγά εξαφανίστηκε μαζί με το ξόναο της θεάς, θα πρέπει να βρισκόταν στο ίδιο σημείο κάπου εκεί κοντά.

Σε απόσταση 400μ. δυτικά του Αγίου Κοσμά, σε μια τοποθεσία ονομαζόμενη "κολώνες" ήταν μέχρι το τέλος του 18ου αι. δύο όρθιες κολώνες από τον αρχαίο ναό που τις έβλεπαν οι περιηγητές που πέρασαν κατά καιρούς από τα Κύθηρα. Ένας απ' αυτούς ήταν ο  Nicolay, Γάλλος γεωγράφος που ήρθε  στα Κύθηρα το 1550 , ο οποίος διηγείται ότι υπήρχε στο Παληόκαστρο άγαλμα της ωραίας Ελένης το κεφάλι του οποίου ο τότε Βενετός προβλεπτής μετέφερε στη Βενετία. Διηγείται ακόμη πως υπήρχε παραδόση ότι εδώ ο Πάρης χάρηκε τον έρωτα του με την Ελένη μετά την απαγωγή της. Ακόμη, πως εκεί υπήρχε κάστρο του Μενέλαου και ένας τερτράγωνος πύργος.

Ο σημερινός επισκέπτης του Παληόκαστρου σκοντάφτει διαρκώς σε πώρινους ογκόλιθους, μικρά και μεγάλα κολωνάκια και άλλα διάφορα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα του αρχαίου οικισμού εντοιχισμένα σε πανέμορφους αγροτικούς οικίσκους που είναι εγκατεσπαρμένα στη περιοχή. Υπάρχει εκεί ένα αρχαίο πηγάδι με πώρινο στόμειο.

Το 424 π.Χ., κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο, το Παληόκαστρο κατελήφθη από τον Νικία, τον Αθηναίο στρατηγό, που ήρθε στα Κύθηρα με 20 καράβια και 2000 στρατό για να αποσπάσει το νησί από τους Σπαρτιάτες που το κατείχαν.

Οι πιστοί της θεάς Αφροδίτης, ανεβοκατέβαιναν στο Παληόκαστρο κρατώντας τρυγόνια τα ιερά πουλιά της θεάς. Κατά την παράδοση οι κοπέλες του νησιού ζήτησαν στη θεά να τους δίνει ομορφιά και χάρη. Η θεά άφησε στο νησί τη ζώνη της που όποια κοπέλα την έβλεπε γινόταν πολύ ομορφή. Όμως οι μοίρες ζήλεψαν και έκλεψαν τη ζώνη.

Το Παληόκαστρο, που το σημάδεψαν 3 πολιτισμοί, ο αρχαίος Ελληνικός, ο Χριστιανικός και ο νεώτερος λαϊκός πολιτισμός, γνώρισε καταστροφές, λεηλασίες, βαρβαρικές επιδρομές και κουρσάρικη βία.

.*.

Το κείμενο αυτό συντάκτηκε και ευγενικώς παραχωρήθηκε προς δημοσίευση σε αυτήν την σελίδα απο την φιλόλογο και τέως Γυμνασιάρχη Κυθήρων Ελένη Χάρου.

<<Back