Site hosted by Angelfire.com: Build your free website today!
*/

click here
Index bronstijd in Nederland
Index "eerste boeren in Nederland"
This site is also available in English
Ítzi- overzicht

 Ítzi, de gletschermummie (deel 2)

 

Ítzi had ruzie; DNA-sporen onthullen vijanden van ijsmummie

15 augustus 2003

Met dank aan VPRO's Noorderlicht Ítzi's mummie

Op de wapens en kleding die Ítzi bij zich had, zijn bloedsporen van tenminste vier verschillende personen gevonden 
(foto rechts: GHS Schwabsberg). 

Onder: Op de rechterhand van Ítzi zijn diepe verwondingen tot aan de pezen gevonden. 
(foto: Brando Quilici Productions/DCI en Discovery Channel)

de rechterhand van Ítzi met diepe verwondingen

 

Weer is er een nieuwe theorie gelanceerd over de dood van Ítzi. Op de gebruiksvoorwerpen van de 5300 jaar oude ijsmummie zijn bloedsporen gevonden van vier verschillende personen, die volgens een Australische bioloog verantwoordelijk zijn geweest voor Ítzi's gewelddadige dood. Jammer alleen dat hij de theorie niet gewoon publiceert.

Bevindingen van de Australische bioloog Tom Loy en van Peter de Knijff
 
(Dhr De Knijff is hoofd van het Forensisch Laboratorium voor DNA-onderzoek van de Universiteit Leiden)

Lees Loy's volledige rapport

Ítzi stierf een gewelddadige dood, denkt de Australische bioloog Dr. Tom Loy van de Universiteit van Queensland.

Volgens hem is de 'IJsman' uit de Oostenrijks-Italiaanse Alpen met tenminste twee mensen in gevecht geweest, vlak voor hij stierf. Loy concludeert dit nadat hij DNA van vier verschillende mensen had gevonden in kleine bloedresten op de wapens en kleding die Ítzi bij zich had. Daarin ziet bioloog genoeg aanknopingspunten om een reconstructie te maken van de laatste momenten uit het leven van 's werelds oudste mummie. Loy maakte zijn resultaten bekend via de televisiezender Discovery Channel (augustus/september 2003).

Ítzi in het museum van Bolzano

 Rechts: Ítzi in het museum van Bolzano. Hij ligt in een speciaal ontworpen koelkamer. Er zijn 2 identieke koude kamers met onafhankelijke koelsystemen. De mummy ligt in 1 ervan bij een temperatuur van  -6░C en een relatieve luchtvochtigheid van 98%. Er zijn ook een onderzoekskamer en een ontsmettingsruimte aanwezig. Bezoekers kunnen de mummy door een klein raam zien.

Van de vier bloedsporen die Loy vond, zaten er twee op de resten van een pijl, ÚÚn op een mes en ÚÚn op de achterkant van de mantel die Ítzi droeg. Loy denkt dat Ítzi met de pijl twee verschillende mensen heeft verwond. Het bloedspoor op de mantel is waarschijnlijk afkomstig van een gewonde kameraad van Ítzi, die op zijn schouders leunde om overeind te blijven.  

De theorie is de zoveelste in een reeks ideeŰn over Ítzi's doodsoorzaak. Sinds zijn ontdekking op 19 september 1991, fantaseren wetenschappers daar openlijk over. Inmiddels zijn de meeste onderzoekers het wel met elkaar eens dat Ítzi geen natuurlijke dood stierf, aangezien in zijn rug een pijlpunt is gevonden.

Ook Loy denkt dat dat wapen Ítzi het leven heeft gekost. Volgens hem werd de IJsman door die pijl geraakt terwijl hij in een vijandig territorium vocht met een belager, waarvan de AustraliŰr bloedsporen vond op een mes. Ítzi, die 46 jaar oud was en ongeveer ÚÚn meter zestig lang, wist volgens Loy te vluchten, maar bezweek uiteindelijk aan zijn verwondingen. Dat leidt Loy af uit de waardevolle spullen die bij Ítzi lagen, zoals een bijl en kleding. Als Ítzi niet had kunnen ontsnappen, hadden zijn belagers deze spullen vast meegenomen.

Ítzi's koperen bijl
Zijn bijl bestaat uit meer dan 99% koper; de hoek is ongeveer 900

Daarnaast bleek de mummie ook flinke verwondingen te hebben, waaronder een diepe snee tot aan de pezen in zijn onderarm. Waarschijnlijk heeft Ítzi die in zijn laatste gevecht opgelopen. 

De pas ontdekte bloedsporen zijn zeker niet de enige die Loy vond. Enkele jaren geleden al schreef hij in het tijdschrift New Scientist dat de uitrusting van Ítzi vol zit met bloed, onder meer op de boog. Volgens de bioloog werkte dit als een soort impregnering. Opgedroogd bloed is waterafstotend en voorkomt dat de boog door een te hoge vochtigheid kromtrekt. Loy onderzocht in de bloedresten die hij op Ítzi vond het zogeheten mitochondriaal DNA. Dat zijn stukjes DNA die veel bestudeerd worden door forensische onderzoekers. Juist mitochondriaal DNA geeft in zulke gevallen veel informatie, omdat er maar relatief weinig van nodig is om elk mens te kunnen identificeren. Daarnaast bevat een lichaamscel vaak veel meer mitochondriaal DNA dan 'gewoon' DNA, dat zich in de celkern bevindt. In menselijk weefsel dat al lange tijd dood is, is daarom vaak nog veel mitochondriaal DNA terug te vinden, ook al is het "bewijsstuk" zelf grotendeels vergaan. 

Ítzi close-up

Een goede meetmethode, vindt Peter de Knijff, hoofd van het Forensisch Laboratorium voor DNA-onderzoek van de Universiteit Leiden. Hoewel bijzonder weinig laboratoria in de wereld zulke oude mummies kunnen analyseren, vertrouwt De Knijff erop dat het onderzoek van Loy deugt. Alleen de manier waarop de AustraliŰr zijn vindingen bekend maakte, zou hij anders doen. 

"Natuurlijk moet iedereen dat voor zichzelf weten, maar als je onderzoeksresultaten aan een tv-station verkoopt kunnen collega-wetenschappers het niet controleren. Zulke resultaten moeten eigenlijk eerst gepubliceerd worden, zodat anderen er een soort wetenschappelijk meetlat tegenaan kunnen houden. Dat brengt natuurlijk risico's met zich mee, want een onderzoek kan op deze manier ook afgekeurd worden. Het valt me op dat de onderzoeken die Discovery Channel op de meest spectaculaire manier bekend maakt, vaak ook de grootste wetenschappelijke mislukkingen zijn. Maar dat kan natuurlijk ook gewoon toeval zijn. Ik hoop in ieder geval dat het onderzoek van Loy alsnog aanleiding geeft tot een wetenschappelijke publicatie."

Aschwin Tenfelde


Een reconstructie van zijn laatste uren
(bijgewerkt tot 22 oktober 2003)

Discovery gaat verder met het onderzoek: deze keer laten diverse deskundigen zien hoe zijn laatste uren eruit zagen. Aangezien alle feiten wijzen richting een onnatuurlijke dood is de aanpak dan ook als bij een hedendaagse moordzaak.

  • wat was het moordwapen?
  • wie was de dader?
  • waar kwam die vandaan?

Dat zijn de vragen die iedereen bezighoudt; elk antwoord werpt weer een nieuwe vraag op...

Patholoog anatoom Dr. Egarter was er vanaf het begin bij. Volgens hem had Ítzi bij zijn ontdekking een vuurstenen mes in zijn hand.
Dr. Gostner is radioloog en onderzocht de verwondingen op het lichaam van Ítzi:

  • Er zit een snee in de linker hand. Een dergelijke wond wordt regelmatig aangetroffen bij slachtoffers van geweldsmisdrijven waarbij een mes het wapen is. Het is een typische afweer-wond: het slachtoffer probeert zijn vitale lichaamsdelen te beschermende rechterhand van Ítzi met diepe verwondingen
    (zie foto rechts)
  • Op de de voorkant van zijn romp zitten 3 forse blauwe plekken
  • In zijn rechter arm zit ook een snee

Verder zijn gebroken:

  • zijn rechter jukbeen (scheuren)
  • zijn oogkas
  • zijn neus

Er was ook sprake van een hersenbloeding. Dr. Seidler en dr. Zur Netten deden deze ontdekking. Hiermee hebben we de doodsoorzaak, omdat een dergelijke hersenbloeding altijd fataal is.


Destijds heeft men geen aandacht geschonken aan de snijwonden omdat men dacht dat ze waren ontstaan tijdens de ontdekking van het lichaam.
Nader onderzoek heeft aangetoond dat vrijwel alle wonden zijn ontstaan vlak voor zijn overlijden.

Professor Nerlich is een DNA-expert en onderzocht of en hoe lang Ítzi zijn wonden had overleefd. Dat was inderdaad het geval; hij had alle wonden overleefd maar overleed toch na 2-3 dagen. [Dit betekent dus dat zijn sleutelbeenslagader niet was geraakt anders was hij eerder overleden! En hoe zit het dan met het eten in zijn darmen? -H]

Hoe was hij vermoord? Ítzi leefde in een gewelddadige tijd waarin mensen heel anders gingen leven dan de miljoenen jaren daarvoor. Men leefde altijd een zwervend bestaan maar begon zich toen te vestigen in nederzettingen. Men ging voorraden opslaan want die hoefde men niet meer mee te nemen. Dit betekende dat verschillen in bezit duidelijker werden wat weer jaloezie opwekte.
De pijlpunt in zijn rug is een duidelijke aanwijzing van wie de dader was.

Professor Harm Paulsen heeft Ítzies boog en enkele pijlen (met de pijlpunt van de dader!) nagemaakt om meer te weten te komen over de effectiviteit ervan.
Als doel werd gebruik gemaakt van een stuk varken dat bedekt was met een geitehuid zoals de jas die Ítzi aan had. Uit de pijlpunt in Ítzies romp bleek dat de pijl uit de richting kwam: 25o beneden Ítzi, links achter  hem. Vanuit die positie bleek dat de 60 cm lange pijl met een trekkracht van 23 kg met gemak de 27 m  kon overbruggen om daarna in Ítzies lichaam te blijven steken.
De pijl miste Ítzies hart op 10 cm, wat duidt op een uitstekende scherpschutter. Een hedendaags kampioen boogschieten kon -met zijn moderne uitrusting- deze prestatie niet nadoen...

Volgens A. Pedrotti zijn er 2 soorten pijlpunten bekend uit die periode en lokatie:

  1. het ruiten-vormige type, dat vooral werd gebruikt bij de jacht op wild
  2. het schoppen-vormige type dat werd gebruikt bij conflicten

Het laatste model is aangetroffen in zijn lichaam.

K. Oeggl, een botanist, onderzocht de pollen die gevonden zijn in en op Ítzi en zijn uitrusting.
Zijn conclusie is dat alle spullen uit het zuiden kwamen, evenals de dader...   
Lees zijn volledige rapport

Kende Ítzi de dader?

Conclusie: de dader was een jager, een scherpschutter die zuidelijk van de Alpen, dus in ItaliŰ,  woonde. 


Waar kwam Ítzi vandaan?

(Metro, 1 november 2003)

"Wetenschappers hebben de vermoedelijke geboorteplaats van Oetzi de IJsman vastgesteld. De jager bracht 5300 jaar geleden zijn jeugd door in een Italiaans bergdorp in het zuiden van Tirol. Dat heeft de Britse omroep BBC gisteren gemeld. (ANP)"

 

Vindplaats (foto)

Schrijver / editor

This site is also available in English!

More information on his last meal


maart 2005