İNTERNET SÖZLÜĞÜ
BİLGİSAYAR VE İNTERNET TERİMLERİ

Adobe Acrobat Masaüstü yayıncılığa elverişli, hypertext özellikleri taşıyan bir dosya formatı.

Alias Takma ad.

Anonymous FTP Her Internet kullanıcısının dosya transferi yapabileceği yerlere, adreslere verilen ad. Ad olarak anonymous, şifre olarak da elektronik posta adresinizi verirseniz,bu alanlara erişebilirsiniz. (bkz. FTP)

AOL America Online. Amerika kıtasında yoğunlaşmış bir servis sunmakla birlikte, son zamanlarda diğer kıtalarda da etkinliklerini başlatan ve abone sayısıyla dünyanın en büyük online servis veren kuruluşu.

Archie Internet üzerinde FTP dosyalarını aramaya olanak veren bir araştırma aracıdır. (bkz. FTP)

ASCII American Standard Code for Information Interchange; dünya çapında kabul edilmiş İngiliz alfabe harflerini tanımlamak için kullanılan bilgisayar kodları standartına verilen ad. Bu standartın sağladığı kolaylık ile, her tür bilgisayar, metin alışverişi yapabilir.

Backbone Omurga; bilgisayar ağlarındaki çok yüksek kapasiteli hat veya seri bağlantı yollarına verilen ad. Omurgalar, Internet üzerinde, şehirleri, ülkeleri ya da kıtaları birbirine bağlar.

Bandwidth Bir şebeke üzerinden gönderilecek sinyalin en düşük ve en yüksek frekansları arasındaki farka verilen ad. Ayrıca, veri haberleşmesinde şebekeden akabilecek maksimum veri hızını belirtmede de kullanılır. Bps olan ölçü birimi, saniyede transfer edilen veri sayısını ifade eder.

Binhex Genellikle Macintosh bilgisayarların, bilgisayar dosyalarını ASCII formatına dönüştürerek E-Posta aracılığı ile göndermesine olanak veren bir metod.

Bit İletilebilen en küçük veri miktarı.

Bookmark Beğenilmiş bir WWW adresinin saklanması. (bkz. WWW)

Bounce E-Posta'nın, gönderildigi adrese ulaşamayıp, gönderene geri gelmesi.

bps Bits per second; veri aktarma hızını ölçme birimi. Bir saniyede geçen bit miktarına verilen ad. 8 bit 1 byte eder.

Carbon Copy (CG) E-Posta'nın kopyasının ilgili kişilere gönderilmesi.

CGI Common Gateway Interface; web sayfaları üzerinden bir başka yazılımla ilişki kurup, sonucu yansıtan yazılımların genel adı.

Channel IRC'deki tartışma alanlarına verilen ad. (bkz. IRC)

Client Software Kullanıcı (client) / Sunucu (server) yazılımlarda, kullanıcı tarafında çalışan ve sunucu ile ilişki kurup görüntüleyen ve değişik işlevleri yerine getiren bir yazılım.

Compuserve Dünya çapında servis veren, online enformasyon sunucusu bir kuruluş. Abonelerine Internet'e erişim olanağı da sağlamaktadır.

Country Code Domain adreslerinin en son parçası olup, host sunucunun hangi ülkede olduğunu gösterir. Amerika Birleşik Devletleri'nin kodu "us" olmasına ragmen kullanılmaz. Ancak, sonunda ülke kodu bulunmayan her sunucunun ABD'de oiduğu anlamı da çıkartılmamalıdır.

Dial-up İletişim kurulacak noktanın varolan telefon şebekesi üzerinden aranmasıyla kurulan veri haberleşme metodu.

DNS Domain Name Server; IP (Internet Protocol) adreslerini, ad ve adrese çeviren server. IP adresi rakamlardan oluşur, ancak hatırlanması zor oldugu için bir adla eşleştirilir.

Ömek 205.231.16.5 IP adresi www.superonline.com adresine karşılık gelmektedir. Birden fazla IP adresi, aynı ad ve adrese yönlendirilebilir. (bkz, TCP/IP)

Domain, Subdomain Internet'te adresleri organize etme metodolojisi. Domain'ler geniş bir grubu kaplarken (.com ticari kuruluşları; .edu egitim kurumlarını; .gov hükümet kuruluşlarını; .net internet'e bağlı ağları temsil eder), subdomain'ler ise daha dar alanları kaplar (superonline.com veya uu.net gibi.)

Download Bağlanılan bilgisayardan, bağlanan bilgisayara veri aktarma işlemi.

E-Mail E-Posta; Elektronik Posta. Internet ortamında bilgisayarlar arası mesaj alışverişine olanak tanıyan araçtır. Elektronik Posta, adres edilen bilgisayar veya bilgisayarlara saniyeler içinde ulaşır. Bu nedenle Internet ortamında, normal postaya, yavaşlığından ötürü, salyangoz posta (snail mail) adı verilir.

Encryption Internet üzerinde transfer edilen bilgilerin, üçüncü şahıslar tarafından okunmasını engellemek amacıyla şifrelenmesi.

E-zine Online dergi.

FAQ Frequently Asked Questions; sıkça sorulan sorular. Internet üzerinde belli bir konu üzerine sıkça sorulan soruların yanıtlandığı sayfaların adı.

Flame Belli bir konuda, dozu aşmış E-Posta veya usenet mesajlarına verilen ad. (bkz. E-Mail; Usenet)

Freeware Dağıtılması ve kullanılımı karşılığında bedel ödenmeyen yazılımlara verilen ad.

FTP File Transfer Protocol; Dosya Transfer Protokolü. Bu servis ile, Internet üzerinde kullanıma açık FTP sunucu (server) bir bilgisayar dosyasını ve yazılımını bilgisayarınıza yükleyebilir ve kullanabilirsiniz. IBM uyumfu bir bilgisayarınız varsa ve bir Macintosh yazılımını bilgisayarınıza indirirseniz (kopyalarsanız/downloading), doğal olarak, bu yazılımı bilgisayarınızda çalıştıramazsınız. FTP'de iki değişik format mevcuttur ASCII ve Binary. Binary, bilgisayar yazılımları için, ASCII ise metin dosyaları için kullanılır ve hem Macintosh hem de IBM uyumlu bilgisayarlar tarafından okunabilir.

FYI For Your Information; "Bilginize Sunulur"un kısaltması.

Gateway İki değişik protokol kullanan bilgisayar ağları arasında veri transferine olanak tanıyan sistemin adı.

Gif Sıkıştırılmış bir görüntü formatı.

Gopher WWW'ye çok benzemekle birlikte, multimedya (ses, resim, video) özelliği olmadığı için, WWW'nin ardından önemi oldukça azalan aracın adı. Dosya ve metin transferine olanak verir, Adını, ilk geliştirildiği Minnesota Üniversitesi'nin maskotu olan bir kunduz türünden alır. (bkz. WWW)

Hacker Bilgisayar sistemlerine izinsiz giren kişilerin argodaki adı.

Hit Bir Web sayfasına bir kişi tarafından ulaşılması. Hit sayısı, o sayfaya, belirtilen süre içinde kaç kez ulaşıldığını gösterir.

Homepage Bir Web sitesinin birinci sayfasına verilen ad.

Host Internet üzerinde bağlanabildiğiniz bilgisayarlara verilen ad.

HTML Web sayfaları oluşturmaya olanak veren yazılım dili.

HTML Editor Web sayfaları hazırlamak için kullanılan yazılim.

HTTP Hyper Text Transfer Protocol; Web sayfalarının transfer edilmesine ve okunabilmesine olanak veren protokolün adı.

Hypertext Bkz. Link.

IRC Internet Relay Chat; Sohbet, Internet kullanıcılarının aynı anda karşılıklı yazışmalarına olanak veren sistem.

Inbox Elektronik Posta'ların geldiği dizine verilen ad.

ISDN Integrated Services Digital Network; Birleşik Hizmetler Veri Şebekesi. Telefon şebekeleri için ITU/T tarafından geliştirilen ve telefon şebekelerinde aboneden aboneye veri, ses ve görüntü aktarılmasına olanak tanıyan protokoller bütünü.

ISOC Internet'i dünya çapında yönlendiren organizasyon, Internet Society. Uluslararası adres: www.isoc.org, Ulusal adres (İstanbul -Türkiye): www,isoctr.org

ISP Internet Service Provider; internet Servis Sağlayıcısı.

Java C+ temeline dayanan, basit, nesne yönelimli, güvenli, yüksek. performanslı, yorumlanmış, dağılmış, genel kullanım amaçlı yazılım diline verilen ad. java Internet üzerinde platformdan bağımsız olarak Java uygulamalarının çalışmasına olanak veren bir yazılım dilidir.

JPEG Sıkıştırılmış bir görüntü formatı.

LAN Local Area Network; telefon şebekesine çıkmadan, bilgisayarlar arasında kurulan veri şebekesi. Bina içinde kurulan bir ağ, LAN'a örnek olarak gösterilebilir.

Leased Line Kiralık Hat; genel telefon şebekesinde, iki nokta arasında, istenen bant genişliğinde kurulan sürekli iletişim yolu.

Link Bir Web sayfasındaki bir noktadan (metin, kelime veya resim) başka bir Web sayfasına bağlanmayı sağlayan arabirim. Fare imleci, bir linkin üstüne geldiğinde el şekline dönüşür. Bir link, sizi, o konu ile ilgili başka bir sayfaya ya da bilgisayara yönlendirebilir. Eğer, bu link, bir metin parçasının üzerinde ise, metnin bu bölümüne hypertext denir.

Lurker Bir tartışmaya, sohbete ya da diğer gruplardaki tartışmalara katılmak yerine, yalnızca izleyen kişilere verilen ad. Yeni katılınan bir tartışma grubunda bir süre "lurker" olmak, tartışmanın gelişme yönü ve içeriğini anlamak açısından önerilmektedir.

Mailing List Kişilerin belli bir konudaki görüşlerini E-Posta aracılıgıyla grup üyelerine dağıtmaları. İki türü vardır her kullanıcı, grup üyelerinin adreslerine sahiptir ve mesajını "to" bölümüne, herkesin adresini yazarak gönderir; ya da, mektuplar, bir bilgisayara gönderilir ve bu bilgisayar mektupların dagıtımını gerçekleştirir.

Map Web ortamında bir resmin çeşitli noktalarından, resmin o noktası ile ilgili veya çağrıştırdığı konu ile ilgili başka alanlara linkler verilmesi. Bir resmin "map" edilmiş olduğunu, üzerinde fare ile dolaştığınızda Internet yazılımınızın (browser) sol alt köşesinde beliren koordinatlardan anlayabilirsiniz.

Mime Multipurpose Interchange Mail Extension; elektronik posta kodlama metodlarından birisi. Mime, kullanıcılarına, bilgisayar dosyalarını elektronik postalarına ekleme olanağı tanır.

Mirror Site Popüler bir adrese alternatif olarak kurulan ve asıl adreste sunulan tüm dosyaların bire bir kopyalarının bulunduğu ve sık sık yenilenen sitelere verilen ad. Mirror Site yaratılmasının nedeni, telefon hatlarında oluşan yükü hafifletmektir.

Modem Modulator, demodulator; bilgisayarınızın, telefon hattına bağlanarak diğer bilgisayarlarla ilişki kurmasını sağlayan cihaz.

MSN Microsoft Network; Microsoft firmasının Windows '95 işletim sistemi ile başlattığı, dünya çapında hizmet vermeyi amaçlayan online servis ağı. MSN, abonelerine Internet çıkışı sağladığı gibi, özel hizmetler de vermektedir. 1996 yılı Ekim ayı rakamlarına göre 1.600.000 abonesi vardır.

Netiquette Internet görgü kuralları (bkz. ISOC).

Newsgroup News Group; Haber Grupları. Belli bir konudaki tartışma grubuna verilen ad.

Nick Sohbet alanlarında (IRC Chat) kullanılan takma ad.

NNTP Network News Trarısfer Protocol; tartışma grupları protokolüne verilen ad. Usenet newsgroup'ları bu protokol ile transfer edilir.

Off Topic Tartışma grubunun konusu dışında mesaj yazmak.

Online ServiceAbonelerine özel elektronik posta, tartışma, sohbet grupları, bilgi bankaları sunan ve genellikle de Internet'e bağlantı olanağı veren ticari bilgisayar ağlarının genel adı. Örnekler AOL, MSN, Compuserve, SuperOnline, vb.

Packet TCP/IP protokolünde, dolayısıyla Internet'te, dokümanlar minik data paketçiklerine bölünerek gönderilir.

Plug-in Browser'ın belli bir formattaki veriyi işleyip gerekli formatta sunmasını sağlayan ve yüklendikten sonra browser'ın bir parçası olan kısa yazılım.

POP Point of Presence; bir bilgisayar ağına erişim için bağlantı kurulacak en yakın nokta veya telefon numarası.

POP3 Post Office Protocol; gelen E-Posta'ların toplandığı sunucu bilgisayar.

Shareware Belli bir süre ücretsiz denemenize olanak tanıyan ve bu sürenin bitiminde, kullanmaya devam etmeniz halinde ücretini ödemeniz gereken yazılımlara verilen ad.

SMTP Simple Mail Transfer Protocol; E-Postaları dağıtmak için kullanılan standart protokol.

TCP/IP Tranmission Control Protocol and Internet Protocol; değişik tipteki bilgisayarların haberleşmesine olanak tanıyan bilgisayar ağı protokolü. TCP/IP standart Internet protokolüdür.

VRML Virtual Reality Modelling Language; sanal gerçeklik modelleme dili. Internet üzerinde 3 boyutlu ortam yaratmanıza olanak veren yazılım dili.

WAN Wide Area Network; şehirler, ülkeler veya kıtalar arası oluşmuş bilgisayar ağlarının genel adı. Örnekler MSN, SuperOnline, IBM Global Network, v.b.

Web Browser WWW üzerinde gezinmeye ve bilgi transferine olanak veren kullanıcı yazılımlarının genel adı.

Whisper Sohbet anında bir kişiye özel mesaj yollanması.

World Wide Web WWw veya Web olarak da geçer. Aynı anda tüm muitimedya özelliklerinin (metin, resim, ses, animasyon ve video) iletilmesine olanak veren bir internet aracıdır. Web, kolay kullanımı ve multimedya özellikleri sayesinde, Internet'in çok kısa sürede geniş kitlelerce benimsenmesini sağladı. WWW'nin anlamı, dünyaya yayılmış ag (örümcek ağı)'dır.

Zip Sıkıştırılmış dosya formatı.

Bankalar : işbank, isbank, iş Bankası, Akbank, Pamukbank, Yapı Kredi, Yapı Kredi Bankası, Yapı ve Kredi Bankası, Garanti Bankası, Garanti, Ziraat, Ziraat Bankası, Vakıfbank, Vakifbank, Vakıflar Bankası, Esbank, Dışbank, Dişbank, Emlakbank, Emlak Bankası, Demirbank