Site hosted by Angelfire.com: Build your free website today!
  ເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທນາ

07/30/05

Home
ວັງຫລວງແລະວັງຫນ້າ
ເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວົງ: ເພິ່ນຢືນຢູ່ຈຸດໃດແທ້?
ເຈົ້າເພັຊຣາດ: ຣັຖບຸຣຸດຂອງຊາດລາວ
ເຈົ້າເພັຊຣາດ: ພາກວິເຄາະວິຈານ
Iron Man of Laos
Chapter1: Biography of Prince Phetsarath
Chapter 2: The Japanese seize Laos
Chapter 3: Dismissal from Viceroy
Chapter 4: Eleven years in Thailand
Chapter 9: Phetsarath is invited to return
Chapter 10: A critique of Phetsarath's neutrality
ເຈົ້າບຸນອຸ້ມ ນະຈໍາປາສັກ
ເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທນາ
The politics of ritual & remembrance
ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ: ຄວາມເປັນກາງຢູ່ໃສ?
ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ ຕອນທີ໒
ເຈົ້າຊີວິດ
ເຈົ້າເພັຊຣາດ
ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ
ເຈົ້າສຸພານຸວົງ
ເຈົ້າຈອມທັງຫລາຍ
Lao history ແລະເພງຊາດລາວ
ອະຣັມພະບົດແລະຄວາມເປັນມາຂອງເມືອງລາວ
ເຈົ້າສຸພານຸວົງ: ເຈົ້າຊາຍແດງ
Khun Borom Stories

 

ພາກທີຫົກ:

 

ເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທນາ

 

ເລື້ອງເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ ຊຶ່ງເປັນເຈົ້າຊີວິດອົງສຸດທ້າຍຂອງເມືອງລາວ ແລະຊຶ່ງສືບຕົ້ນຕະກູນຂອງຂຸນບໍຣົມມາເປັນພັນໆປີ ຫລືຖ້າຈະເວົ້າທາງປວັດສາດໂດຍຕົວຈິງແລ້ວ ກໍນັບເຂົ້າໄດ້ຫົກຮ້ອຍປີກ່ວາໆ ອັນນີ້ຖ້ານັບເອົາແຕ່ການກໍ່ຕັ້ງອະນາຈັກລ້ານຊ້າງ ໂດຍເຈົ້າຟ້າງຸ່ມຂຶ້ນ ໃນປີ໑໓໕໓ເປັນຂີດຂັ້ນ

ໃນຊ່ວງຫົກຮ້ອຍປີກ່ວາໆນັ້ນ (໑໓໕໓-໑໙໗໕) ເມືອງລາວເຮົານີ້ປົກຄອງໂດຍເຊື້ອສາຍດຽວ ອັນຕ່າງຈາກໄທ ຊຶ່ງຣາຊວົງອັນເປັນຕົ້ນເຄົ້ານັ້ນ ໄດ້ຫາຍສາບສູນໄປພ້ອມກັບການເສັຽໄປຂອງອະຍຸທຍາໃຫ້ແກ່ພະມ້າໃນທ້າຍສັຕວັດທີສິບແປດພຸ້ນ ອາດຈະດ້ວຍວ່າ ຣາຊວົງຂອງລາວເຮົາມີມູນເຊື້ອອັນຍາວນານ ຊຶ່ງເຖີງບາງຄັ້ງອາດຈະອ່ອນປວກແປກໄປແດ່ ໂດຍສະເພາະລະຍະສອງຮ້ອຍກ່ວາປີມານີ້ ແຕ່ການດໍາລົງໄວ້ຊຶ່ງຮີດຄອງປະເພນີອັນດີງາມ ທີ່ມີເຈົ້າແຜ່ນດິນເປັນຜູ້ນໍາທາງນັ້ນ ຍັງຄົງຝັງແຫນ້ນຢູ່ໃນດວງກະມົນຣາຊວົງລາວຢູ່ຕລອດມາ ຖ້າຈະເວົ້າອີກຢ່າງນຶ່ງກໍຄື ວັທນະທັມອັນດີງາມຂອງຊາດລາວເຮົານີ້ ລ້ວນມີເຈົ້າແຜ່ນດິນເປັນຜູ້ຄໍ້າ ແລະໃຫ້ຄວາມຫມາຍ ຖ້າປາສຈາກຜູ້ເປັນເຈົ້າແຜ່ນດິນເສັຽແລ້ວ ກໍເທົ່າກັບວ່າ ຄວາມເປັນລາວນັ້ນໄດ້ຖືກຕັດຂາດໄປຢ່າງຫນ້າເສັຽດາຍ ແນ່ນອນວ່າ ເມື່ອສິ່ງນີ້ຂາດໄປ ແລະສິ່ງທີ່ເຂົ້າມາໃຫມ່ນັ້ນ ບໍ່ມີມົນຂັງພຽງພໍ ມັນກໍເທົ່າກັບວ່າ ຄວາມເປັນລາວ ທີ່ມີເອກລັກສະເພາະຂອງຕົນນັ້ນ ຖືກສັ່ນຄອນຈົນເຖີງຮາກ ແລະກໍບໍ່ຮູ້ວ່າ ຈັກອີກປານໃດ ຄວາມເປັນລາວນັ້ນ ຈະຟື້ນແຫນ້ນຂຶ້ນມາອີກຄັ້ງ

 

ຈາກທີ່ກ່າວມາຂ້າງເທີງເປັນພື້ນແລະບັນທັດຖານ ເລື້ອງລາວຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທນາ ຈຶ່ງມີຄວາມສໍາຄັນຂຶ້ນເປັນທະວີຄູນ ເພາະນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນເລື້ອງລາວຂອງເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາຜູ້ດຽວ ແຕ່ກັບຄວາມເປັນລາວທີ່ມີເພິ່ນເປັນສັກຍາລັກອີກດຽວ

 

ຈາກຂໍ້ມູນທີ່ເກັບຫັ້ນປະສົມນີ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ກໍມີຢູ່ວ່າ ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາຮຽນຈົບກົດຫມາຍແລະການເມືອງມາຈາກປະເທດຝຣັ່ງເສດ ດ້ວຍວ່າເພິ່ນໄດ້ຮູ້ໄດ້ເຫັນແລະໄດ້ເຂົ້າໃຈຂອງການເມືອງສໄມໃຫມ່ ເພິ່ນຈຶ່ງຢູ່ໃນຖານະທີ່ຈະຮັບໃຊ້ປະເທດຊາດໄດ້ຢ່າງເຕັມທີ່ ແຕ່ບັນຫາມີວ່າ ເພິ່ນເປັນອົງມົງກຸດຣາຊກຸມມານ ຜູ້ຊຶ່ງຈະກາຍເປັນພະເຈົ້າແຜ່ນດິນໃນກາລຕໍ່ມາ ຕາມທໍານອງຄອງທັມແບບໃຫມ່ ເຈົ້າແຜ່ນດິນແລະຜູ້ທີ່ຈະເປັນເຈົ້າແຜ່ນດິນ ຈະຕ້ອງຢູ່ນອກເຫນືອຂອງການເມືອງເປັນຫລັກ ດັ່ງນັ້ນ ບັນຫາບົດບາດຂອງເພິ່ນໃນການເມືອງລາວ ຈຶ່ງເປັນບັນຫາທີ່ລະອຽດອ່ອນທີ່ສຸດ ຊຶ່ງຖ້າບໍ່ລະວັງຢ່າງຄັກແນ່ ກໍຈະມີຜົນສະທ້ອນຢ່າງໃຫຍ່ຫລວງ ສິ່ງດັ່ງກ່າວ ມັນເຫັນແຈ້ງເມື່ອສໄມປະກາດເອກລາດຈາກຝຣັ່ງເສດ ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາຕ້ອງການທໍາຫນ້າທີ່ດັ່ງກ່າວໃຫ້ທົ່ວໂລກຮູ້ ທາງເຈົ້າເພັຊຣາດຜູ້ຊຶ່ງເປັນນາຍົກຂອງລັຖບານຫລວງພະບາງພັດວ່າ ນັ້ນເປັນຫນ້າທີ່ຂອງເພິ່ນຊຶ່ງເປັນຫົວຫນ້າຂອງລັຖບານ ເພາະການກະທໍາດັ່ງກ່າວເປັນສິ່ງທີ່ປະຕິບັດກັນມາໃນປະເທດໄທເປັນຕົ້ນ ມັນມີທາງເປັນໄປໄດ້ຫລາຍທີ່ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາຈະຮຽນຮູ້ຈາກເຫດການນັ້ນ ເພາະຫລັງຈາກນັ້ນມາ ສໄມເພິ່ນຂຶ້ນຄອງບັນລັງແລ້ວ ເພິ່ນກໍທໍາຕົວຢູ່ນອກເຫນືອການເມືອງ ພະຍາຍາມຈະບໍ່ເຂົ້າຂ້າງຝ່າຍໃດ ໂດຍສະເພາະຝ່າຍຂວາ ທີ່ຢາກຈະນໍາພາປະເທດຊາດຈົມເລີກເຂົ້າໄປໃນສົງຄາມວຽດນາມຢ່າງເຕັມທີ່

 

ຈາກການປະມານການຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາເປັນກະສັດທີ່ຕ້ອງການຢາກເຫັນເມືອງເປັນປືກແຜ່ນແຫນ້ນຫນາຂຶ້ນມາອີກຄັ້ງ ແມ້ນວ່າ ໂດຍທັສນະສ່ວນຕົວຂອງເພິ່ນແລ້ວ ເພິ່ນຈະຂ່ອນຂ້າງບໍ່ໄວ້ໃຈພວກຝ່າຍຊ້າຍອັນມີເຈົ້າສຸພານຸວົງເປັນຜູ້ນໍາ ເພາະຝ່າຍນີ້ຕັ້ງຕໍ່ແຕ່ກັບປະເທດຄອມມູນິດ ໂດຍສະເພາະກໍແມ່ນວຽດນາມທີ່ຜູ້ຮັກຊາດລາວສ່ວນໃຫຍ່ເຫັນວ່າ ທັງວຽດນາມແລະໄທ ກໍບໍ່ຕ່າງຫຍັງກັບເສືອແລະແຂ້ສໍາລັບຄວາມເປັນອິສຣະພາບຢ່າງແທ້ຈິງຂອງເມືອງລາວເຮົາ ບໍ່ພໍຄວາມເປັນຄອມມູນິດນັ້ນ ໂດຍກົງມັນກໍຂັດກັບການມີກະສັດທີ່ເຖີງຈະບໍ່ມີອໍານາດໃນການປົກຄອງໂດຍຕົວຈິງກໍຕາມ

 

ສາເຫດອີກອັນນຶ່ງທີ່ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາຕັ້ງຫມັ້ນຈະທໍາຕົວບໍ່ເຂົ້າຂ້າງຝ່າຍຂວາ ກໍເພາະຝ່າຍນີ້ບໍ່ຫມັ້ນຄົງແຂງແກ່ນຄືກັບຢູ່ເມືອງໄທ ທີ່ມີທະຫານເປັນຕົວຕັ້ງຕົວຕີກໍາອໍານາດໄດ້ຢ່າງສິ້ນເຊີງ ນັບຕັ້ງແຕ່ຈອມພົນສລິດທະນາລັດເປັນຕົ້ນມາ ຝ່າຍຂວາຂອງໄທກໍຄືຝ່າຍກະສັດໄທນັ້ນເອງ ສອງສະຖາບັນນີ້ປະສານງານກັນຢ່າງກົມກຽວເພາະໄດ້ຜົນປໂຍດຮ່ວມກັນ ຈົນເຖີງຂັ້ນວ່າ ຝ່າຍທະຫານຍິນຍອມຍົກຝ່າຍກະສັດຢ່າງອອກຫນ້າອອກຕາ ຊຶ່ງຄົນລາວຈໍານວນຫລວງຫລາຍທີ່ບໍ່ເຂົ້າໃຈສະພາບການ ຈະເຫັນວ່າກະສັດໄທນັ້ນດີວິເສດພິລຶກພິລໍ່າ ເພາະເບິ່ງທີວີຍາມໃດ ຟັງຂ່າວຈາກວິທຍຸຍາມໃດ ແລະອ່ານຈາກຫນັງສືທີ່ພິມຈາກເມືອງໄທບໍ່ວ່າສະບັບໃດ ກໍມີແຕ່ເຫັນກະສັດໄທຄືຈັ່ງວ່າ ຫ່ວງໃຍໃນສຸກທຸກຂອງປະຊາຣາຊດອນເປັນຫນັກເປັນຫນາ ເພາະເຫັນແຕ່ໄປຢາມປະຊາຊົນຢູ່ທຸກຈອກທຸກແຈຂອງປະເທດຢູ່ເລື້ອຍໆ

 

ທາງຝ່າຍຂວາຫລືຝ່າຍກາງອ່ຽງຂວາຂອງເມືອງລາວເຮົາກໍພະຍາຍາມເຮັດແນວນັ້ນຢູ່ຄືກັນ ແຕ່ຜົນອອກມາບໍ່ມີປະສິດທິພາບພຽງພໍ ຍ້ອນຫລາຍສາເຫດ ຊຶ່ງນອກຈາກຄວາມບໍ່ເປັນປຶກແຜ່ນຂອງຝ່າຍຂວາເອງເປັນເດີມຢູ່ແລ້ວ ກໍມີດັ່ງຕໍ່ລົງໄປນີ້

  • ປະເທດລາວເຮົາບໍ່ຈເຣີນຄືກັບປະເທດໄທ ທີ່ສາມາດຫມູນໃຊ້ສື່ສານມວນຊົນເຊັ່ນທີວີ ວິທຍຸ ແລະຫນັງສືພິມຢ່າງເຖີງທຸກຈອກທຸກແຈຂອງປະເທດໄດ້ ຝ່າຍລາວເຮົາກໍໃຊ້ສອງສິ່ງຫລັງຢູ່ຄືກັນ (ໂຕທີ່ນຶ່ງທີ່ມີປະສິດທິພາບທີ່ສຸດຫັ້ນ ລາວເຮົາພັດບໍ່ມີ) ແຕ່ຍ້ອນວ່າກໍາລັງສົ່ງສັນຍານຂອງວິທຍຸກໍບໍ່ແຮງ ແລະບໍ່ມີຫລາຍສະຖານີຄືຂອງໄທ ມັນກໍໄປບໍ່ຮອດທົ່ວເຖີງ ເວົ້າເລື້ອງຫນັງສືພິມນັ້ນ ນອກຈາກຈະບໍ່ມີຫລາຍສະບັບຄືຢູ່ເມືອງໄທແລ້ວ ການແຈກຈ່າຍຂອງຫນັງສືພິມກໍຈໍາກັດແຕ່ໃນຕົວເມືອງໃຫຍ່ໆເທົ່ານັ້ນ ຕາມຂ້າພະເຈົ້າສັງເກດມີວີທີນຶ່ງທີ່ທາງລາວເຮົາເຮັດຕ່າງຈາກທາງໄທຄື ຢູ່ຕາມບຸນຫລືງານຕ່າງໆ ຈະມີການສາຍຂ່າວສາຣະດີກ່ຽວກັບການໄປຢ້ຽມຢາມຂອງກະສັດລາວໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ຂ້າພະເຈົ້າເອງ ດ້ວຍວ່າເປັນຄົນມັກເບິ່ງຫນັງຟຣີຢູ່ແລ້ວ ຈຶ່ງເຫັນຂ່າວສາຣະຄະດີນັ້ນຕລອດມາ ຕັ້ງແຕ່ຢູ່ທ່າແຂກສໄມທົສວັດທີ໖໐ (the 60s) ຈົນມາເຖີງຢູ່ວຽງຈັນໃນທົສວັດທີ໗໐ (the 70s) ແນ່ນອນວ່າ ວິທີນີ້ບໍ່ມີປະສິດທິພາບເທົ່າໃດ ແຕ່ຢ່າງນ້ອຍກໍພິສູດໃຫ້ເຫັນວ່າ ທາງກະສັດຂອງລາວກໍໄດ້ທໍາຫນ້າທີ່ຂອງເພິ່ນ ບໍ່ຫນ້ອຍກ່ວາຂອງທາງໄທເລີຍ ຈະວ່າແລ້ວ ທາງກະສັດລາວເຮົາແຮ່ງສ່ຽງອັນຕລາຍຈາກຄວາມບໍ່ແນ່ນອນ ຂອງສະພາບບ້ານເມືອງ ຫລາຍກ່ວາທາງຂອງໄທເປັນຕັ້ງຫລາຍໆເທົ່າ ຂ້າພະເຈົ້າເອງເຫັນການໄປຢ້ຽມຢາມເມືອງທ່າແຂກແຂວງຄໍາມ່ວນຂອງເຈົ້າຊີວິດ ສີສວ່າງວັທນາຄັ້ງນຶ່ງ ຈະເວົ້າແລ້ວຢູ່ຕາມຊາຍເມືອງທ່າແຂກເອງ ກໍມີຂ່າວພວກປະເທດລາວ ເຂົ້າມາຕີ ຈົນບາງຄັ້ງກໍຈົນເຖີງຂັ້ນໄດ້ຍິນສຽງປືນໃຫຍ່ສູ້ລົບກັນ ກໍມີ ຕ້ອນຢູ່ສວັນນະເຂດກ່ອນຫນ້ານັ້ນສໄມລະຫວ່າງຕົ້ນທົສວັດທີ໖໐ ເຈົ້າຊີວິດສີສວ່າງວັທນາກໍໄປຢ້ຽມຢາມສວັນນະເຂດ ບິດາຂອງຂ້າພະເຈົ້າຍັງໄດ້ຮັບຫລຽນຕາຄໍາຊອບຈາກເຈົ້າຊີວິດເອງ ຕອນນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຈື່ເພາະຍັງນ້ອຍ ແຕ່ເຄີຍເຫັນຮູບພາບໃນສໄມນັ້ນ ແລະບິດາເອງກໍເຄີຍເລົ່າໃຫ້ຟັງ
  • ແຜ່ນດິນກ່ວາເຄິ່ງນື່ງຂອງປະເທດລາວ ຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ອິດທິພົນຂອງຝ່າຍຊ້າຍ ອັນເຮັດໃຫ້ຂ່າວຄາວແລະການຢ້ຽມຢາມຂອງກະສັດລາວບໍ່ອາດໄປຮອດໄປເຖີງໄດ້
  • ປະເທດລາວເຮົາແຕກແຍກກັນມາເປັນເວລາຫລາຍຮ້ອຍປີ ມັນເປັນການຍາກຫລາຍທີ່ເຈົ້າຊີວິດລາວຈະມີນໍ້າຫນັກຄືເຈົ້າຊີວິດໄທ ທີ່ຕັ້ງກັນຢູ່ໄດ້ໃນຊົ່ວເວລານັ້ນ

 

ຈະເວົ້າແລ້ວ ຍ້ອນວ່າສະພາບການບ້ານເມືອງມັນຕ່າງກັນ ຄົນລາວຫລາຍໆຄົນຈຶ່ງບໍ່ເຫັນຄວາມມີໃຈຝັກໃຝ່ໃນບ້ານເມືອງຂອງກະສັດລາວ ຄຶດວ່າເພິ່ນນັ້ນເປັນແຕ່ເຈົ້າແຜ່ນດິນຂອງຫລວງພະບາງເທົ່ານັ້ນ ພວກເຮົາກັບລືມໄປວ່າ ເຈົ້າຊີວິດລາວເຮົານັ້ນ ຄືເຊື້ອແນວຂອງຂຸນບໍຣົມ ທີ່ເມືອງລາວທັງປະເທດເປັນຂອງສຸດທີ່ຫວງແຫນແລະອັນນຶ່ງອັນດຽວກັນ ບໍ່ພໍຍັງຄົນພວກນີ້ກັບກ່າວຫາວ່າ ເພິ່ນນັ້ນເປັນຄົນບໍ່ສລາດ ອ່ອນແອແລະບໍ່ໄດ້ເລື້ອງ ສົມຄວນແລ້ວທີ່ເພິ່ນຈະຖືກໂຄ່ນລົ້ມ ແລະກາຍເປັນກະສັດຜູ້ສຸດທ້າຍຂອງເຊື້ອຫນໍ່ຂຸນບໍຣົມ ດັ່ງເລື້ອງລາວຂອງກະສັດຕ່າງໆໃນໂລກທີ່ຖືກໂຄ່ນລົ້ມນັ້ນເອງ

 

ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາເປັນເຈົ້າແຜ່ນດິນທີ່ຢູ່ໃນຖານະລໍາບາກທີ່ສຸດ ທາງເສຖກິດ ເພິ່ນຕ້ອງໄດ້ອາໃສໄພ່ເພີງກັບລັຖບານ ຊຶ່ງດັ່ງທີ່ເຮົາຮູ້ ເງິນງົປມານສ່ວນໃຫຍ່ ແມ່ນມາຈາກການຊ່ອຍເຫລືອຂອງອະເມຣິກາ ຢາກບໍ່ຢາກ ຈະເຮັດຫຍັງ ກໍຕ້ອງໄດ້ລະວັງ ບໍ່ໃຫ້ຜິດໃຈຜູ້ທີ່ລ້ຽງປາກລ້ຽງທ້ອງຕົນຫລາຍ ເວົ້າອີກຢ່າງນຶ່ງກໍຄື ເຮັດບໍ່ຖືກໃຈເຂົາ ເຂົາກໍຈະຕັດລົມຫາຍໃຈນັ້ນເອົາງ່າຍໆ ເວົ້າເຖີງທາງການເມືອງ ດ້ວຍວ່າຕ້ອງຢືນຢູ່ເຫນືອພັກຝ່າຍຕ່າງໆ ຖານກໍາລັງຂອງຕົນເອງກໍບໍ່ມີ ຜົນກໍຄື ຖືກແຕ່ລະຝ່າຍໂຈມຕີເອົາ ຕາມແຕ່ຄວາມພໍໃຈແລະເກມການເມືອງຂອງເຂົາເຈົ້າ ຈະມີກໍແຕ່ທາງດ້ານສາສນາວັທນະທັມເທົ່ານັ້ນ ທີ່ເຈົ້າຊີວິດສີສວ່າງວັທນາຜູ້ເປັນພະເຈົ້າແຜ່ນດິນລາວ ມີບົດບາດແລະຄວາມສໍາຄັນເປັນຂອງຕົນເອງ

ເຮົາຈະເຫັນວ່າ ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາໄດ້ເຮັດຫນ້າທີ່ໃນດ້ານນີ້ຂອງເພິ່ນຢ່າງດີທີ່ສຸດ ພິທີກັມຕ່າງໆຂອງຊາດບ້ານເມືອງ ອັນເປັນສາຍໃຍເຍື່ອງໄຕ່ເຖີງອະດີດຕະການນັ້ນ ລ້ວນມີເພິ່ນເປັນຈຸດສູນກາງ ໃນການໄຂແລະອັດບຸນທາດຫລວງທຸກປີ ຈະມີເພິ່ນເປັນເຈົ້າການທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ ຂ້າພະເຈົ້າເອງກໍໄດ້ເຫັນເພິ່ນໃນພິທີກັມນັ້ນຢ່າງຫນ້ອຍ ກໍເທື່ອນຶ່ງ ແມ້ນຈະເປັນພຽງເທື່ອດຽວ ແຕ່ສັນຍາລັກທີ່ເພິ່ນເປັນຕົວແທນນັ້ນ ຢັ້ງເລິກເຂົ້າໄປຈົນເຖີງຂົ້ວຫົວໃຈຂອງຄວາມເປັນລາວໃນຕົວຂ້າພະເຈົ້າຢ່າງສນິດແຫນ້ນ ມັນຈະຍັງຄົງອີກນານ ກ່ວາທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຈະຮູ້ສຶກໃນສິ່ງດັ່ງກ່າວ ໃນຜູ້ນໍາລາວສໄມໃຫມ່ນີ້

 

ມາບາດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຂໍກ່າວເຖີງເຫດການ ການຮ່ວມລາວຄັ້ງທີສາມໃນປີ໑໙໗໓ ການໂຄ່ນລົ້ມບັນລັງຂອງຝ່າຍຊ້າຍໃນປີ໑໙໗໕ ບັ້ນປາຍຂອງເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາໃນປີ໑໙໗໘ ແລະ ຄວາມພະຍາຍາມຂອງລະບອບໃຫມ່ໃນການທີ່ຈະລືບລ້າງອະນຸສອນຂອງເພິ່ນ ໄປຈາກຄວາມຊົງຈໍາຂອງປວງຊົນລາວຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ  

 

1.      ການໂຮມລາວຄັ້ງທີສາມໃນປີ໑໙໗໓

ເຫດການຄັ້ງນີ້ ນັບວ່າເປັນຄວາມຕ້ອງການຂອງປວງຊົນລາວທັງຊາດ ຊຶ່ງໃນນັ້ນຮ່ວມໄປເຖີງເຈົ້າຊີວິດສີສວ່າງວັທນາດ້ວຍ ວ່າກັນວ່າ ເພິ່ນໄດ້ລໍຖ້າການຈະຂຶ້ນຄອງບັນລັງຢ່າງເປັນທາງການເປັນເວລາເກືອບຊາວປີ ກໍເພາະເພິ່ນຕ້ອງການຢາກໃຫ້ຂຶ້ນຄອງບັນລັງນີ້ ເປັນຈຸດຍອດຂອງຄວາມເປັນປືກແຜ່ນແຫນ້ນຫນາ ແລະອັນນຶ່ງອັນດຽວກັນຂອງແຜ່ນດິນ ດັ່ງໃນສໄມດຶກດໍາບັນເມື່ອກ່ອນທີ່ເມືອງລາວຈະແຕກເປັນຫລາຍກົກຫລາຍກໍ ແຕ່ກໍຫນ້າເສັຽດາຍທີ່ສຸດ ທີ່ຝ່າຍຊ້າຍຖືເປັນພຽງເກມການເມືອງທີ່ຕົນເອງເມື່ອຢູ່ໃນທ່າມີໄຊແລ້ວ ກໍຕັ້ງຫນ້າທີ່ຈະທໍາລາຍຝ່າຍຂວາແລະຝ່າຍອື່ນໆໃຫ້ສິ້ນຊາກໄປ

 

ການໂຮມລາວຄັ້ງຫລ້າສຸດນີ້ ຫາກແມ່ນພຽງເຈົ້າຊີວິດສີສວ່າງວັທນາບໍ່ເຫັນພ້ອມນໍາ ຫລືເຂົ້າຂ້າງຝ່າຍຂວາແລ້ວ ມັນກໍເປັນໄປໄດ້ຫລາຍ ທີ່ເມືອງລາວຈະມີການນອງເລືອດຄືຢູ່ຂເມນແລະວຽດນາມ ແມ່ນຢູ່ວ່າ ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາບໍ່ໄດ້ກໍາອໍານາດທາງດ້ານການປົກຄອງຄືເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ ແຕ່ຖ້າເພິ່ນເຂົ້າຂ້າງຝ່າຍຂວາຢ່າງເປັນແນ່ແທ້ແລ້ວ ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາຫັ້ນແຫລະ ຈະຕົກໄປກ່ອນຫມູ່ ເພາະຈະວ່າແລ້ວ ພວກຝ່າຍຂວາກໍເຫັນວ່າ ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມານັ້ນອ່ອນຂໍ້ໃຫ້ແກ່ພວກແນວລາວຫລາຍ ມີບໍ່? ພວກນີ້ຈະບໍ່ພາກັນມາຫນູນເພິ່ນຢ່າງເປັນຕັ້ງເປັນຕໍ່ ດ້ວຍວ່າໃນຕົວເຈົ້າຊີວິດສີສວ່າງວັທນາຄືສັນຍາລັກ ທີ່ເປັນໄປໄດ້ຂອງຝ່າຍຂວາ ຖ້າຝ່າຍນີ້ຢາກລຸກຮື້ຂຶ້ນເອົາປະເທດຄືນໃນຂັ້ນຕໍ່ໄປ ທາງແນວລາວຈຶ່ງບໍ່ພຽງຄຸມທາງວຽງຈັນແຕ່ທາງຫລວງພະບາງອີກ ໂດຍໃຫ້ມີກໍາລັງຂອງເຂົາເຂົ້າມາປະສົມຢ່າງເທົ່າທຽມກັນ

 

2.      ການໂຄ່ນລົ້ມບັນລັງຂອງຝ່າຍຊ້າຍໃນປີ໑໙໗໕

ເມື່ອເຫດການຜັນແປໄປໃນທາງໄດ້ທ່າຂອງຝ່າຍແນວລາວໃນຕົ້ນປີ໑໙໗໕ ເມື່ອທາງຂເມນແດງແລະວຽດນາມເຫນືອມີໄຊ ເຂົາເຈົ້າຈຶ່ງຮວບຮັດໃຫ້ນັກສຶກສາເຮັດການປະທ້ວງ ປນາມແລະໂຄ່ນລົ້ມພວກຝ່າຍຂວາ ຈົນເຖີງຂັ້ນຢູ່ບໍ່ໄດ້ ຕ້ອງໄດ້ປົບຫນີຂ້າມຂອງໄປ ທ້າຍທີ່ສຸດເມື່ອຝ່າຍຂວາຂາດຜູ້ນໍາ ແລະກໍາລັງໃດໆ ກໍຢູ່ໃນກໍາມືຂອງເຂົາແລ້ວ ເຂົາກໍເລີຍດໍາເນີນງານຂັ້ນສຸດທ້າຍຄືການໂຄ່ນລົ້ມບັນລັງຂອງເຈົ້າຊີວິດລົງໃຫ້ມັນສົມດັ່ງຕັ້ງໃຈມາ ເປັນອັນວ່າ ລະບອບກະສັດຂອງລາວເຮົາກໍມີອັນຖືກທໍາລາຍສິ້ນ ເພາະໃຜ? ສາເຫດໃດແທ້? ເຮົາມາພາກັນລົງເລິກໃນເລື້ອງລາວຂອງເຈົ້າສຸພານຸວົງກັນຕໍ່ໄປ

 

3.      ບັ້ນປາຍຂອງເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາໃນປີ໑໙໗໘

 

ດ້ວຍວ່າ ທາງຝ່າຍຊ້າຍຊຶ່ງແກ່ນດ້ວຍທິສດີອັນເປັນສາສນາໃຫມ່ຂອງພວກເຂົາເຈົ້າ ມັນຈຶ່ງຫລີກລ້ຽງບໍ່ຫມົ້ມທີ່ເຂົາຈະບໍ່ກໍາຈັດສັນຍາລັກຂອງລະບອບເກົ່າໃຫ້ສິ້ນຊາກໄປ ນັ້ນກໍຄືການສົ່ງເຈົ້າຊີວິດ ອັກຄະມະເຫສີ ແລະອົງມົງກຸນຣາຊກຸມມານໄປໃຫ້ຫ່າງໄກ ເພື່ອຫາທາງກໍາຈັດເສັຽ ການທໍາລາຍລ້າງດັ່ງກ່າວ ຫລືທີ່ເອີ້ນກັນຢ່າງງາມໆວ່າ ສັມມະນານັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ກ່າວເຖີງໃນທີ່ນີ້ ມີພຽງແຕ່ຢາກວ່າ ຫາກວ່າທາງຝ່າຍຊ້າຍມີເລືອດລາວຢ່າງແທ້ຈິງ ຢ່າງທີ່ເຂົາເຈົ້າປະກາດຕົວນັ້ນ ເຂົາຈະບໍ່ສາມາດເຮັດສິ່ງດັ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງລົງຄໍ ເພາະນັ້ນ ມັນບໍ່ໄດ້ຢູ່ໃນວິໃສຂອງບັນພະບຸຣຸດລາວເຮົາແຕ່ຢ່າງໃດ ຄິດວ່າເທື່ອຫນ້າເທື່ອໃນ ຄົງຈະໄດ້ມີໂອກາດລົງເລິກເຖີງຄົນລາວແຕ່ໃຈເປັນອື່ນພວກນີ້

 

4.      ຄວາມພະຍາຍາມຂອງລະບອບໃຫມ່ໃນການທີ່ຈະລືບລ້າງອະນຸສອນຂອງເຈົ້າຊີວິດ  ສີສວ່າງວັທນາ ໄປຈາກຄວາມຊົງຈໍາຂອງປວງຊົນລາວຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ

 

 

ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ຂໍກ່າວຫຍັງຫລາຍເປັນໂດຍກົງ ແຕ່ຈະຂໍເວົ້າແບບລວມໆວ່າ ຫາກຈະປຽບເລື້ອງນີ້ກັບເລື້ອງຂອງສຍາມສໄມຕາກສິນຍຶດອໍານາດຈາກຣາຊວົງອະຍຸທຍາເກົ່າວ່າ ມັນກໍຄ້າຍໆທໍານອງດຽວກັນ ຄືທໍາລາຍອະນຸສອນຄຸນງາມຄວາມດີຂອງວົງເກົ່າໃຫ້ສິ້ນຊາກ ແລະປັ່ນແຕ່ງຄຸນວິເສດຂຶ້ນມາແທນທີ່ນັ້ນເອງ ແຕ່ເຖີງຢ່າງໃດກໍດີ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຍັງຄິດວ່າ ຄວາມມີເຈົ້າມີຈອມຂອງຄົນລາວເຮົານັ້ນ ມັນຢັ່ງຮາກລົງເລິກ ຈົນກ່ວາຈະສາມາດຖອນຮາກຖອນໂຄນໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ ນີ້ບໍ່ຈໍາເປັນວ່າ ຈະຕ້ອງມີເຈົ້າເປັນຜູ້ປົກຄອງຄືເກົ່າ ແຕ່ມັນຫມາຍເຖີງສາຍໃຍຂອງຄວາມເປັນຊາດ ຂອງຄວາມເປັນເຜົ່າພັນ ທີ່ຈໍາແນກແຈກໃຍ້ວ່າ ເຮົາຄົນລາວນີ້ບໍ່ແມ່ນຈີນບໍ່ແມ່ນວຽດບໍ່ແມ່ນໄທ ຫລືຈະເວົ້າເປັນພາສາຊາວບ້ານ ກໍວ່າ ເຮົາຄົນລາວນີ້ບໍ່ແມ່ນເຈັກບໍ່ແມ່ນແກວແລະກໍບໍ່ແມ່ນໄທນັ້ນເອງ

 

 

 

ໃນບົດມ້ວນທ້າຍນີ້ ຄືດັ່ງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຂຽນໃນຫນ້າຕົ້ນຂອງແວັບໄຊທວ່າ ຂໍໃຫ້ຮູບພາບບອກຄວາມຫມາຍແທນດວງຕາແລະດວງໃຈດວງນີ້ ຄຸນຄວາມດີຂອງຄົນໆນຶ່ງ ຫາກມີຂີ້ເຫຍື່ອເຂົ້າຕາເສັຽແລ້ວ ມັນຍາກຫລາຍທີ່ຈະເຫັນຄຸນຄ່າຂອງຄົນໆນັ້ນ ແມ້ນວ່າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ເປັນຄົນທີ່ເຫີ່ເຈົ້າຈອມທັງຫລາຍ ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າກໍບໍ່ເຖີງຂັ້ນລັງກຽດດູຫມິ່ນ ສິ່ງທີ່ທ່ານນັ້ນໆໄດ້ກະທໍາມາ ຫາກວ່ານັ້ນຄືຜົນປໂຍດຂອງຊາດບ້ານເມືອງເປັນໃຫຍ່ແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າລ້ວນໃຫ້ກຽດແລະນັບຖື ໃນທັສນະສ່ວນຕົວຂອງຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວ ເຈົ້າຊີວິດສີສວ່າງວັທນາຄືເຈົ້າຊີວິດທີ່ເປັນແບບຢ່າງທີ່ດີຜູ້ນຶ່ງ ເຄາະກັມຂອງບ້ານເມືອງ ຕ້ອງມາເຮັດໃຫ້ເພິ່ນຕ້ອງໄດ້ຮັບເຄົາະນໍາ ແລະນີ້ເອງຄືສິ່ງທີ່ສະເທືອນໃຈຕໍ່ຜູ້ທີ່ຮັກຊາດລາວດ້ວຍໃຈຈິງ ຢ່າງຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ນີ້

ຂໍໃຫ້ດວງວິນຍານຂອງພະອົງ ພະມະເຫສີ ແລະ ອົງມົງກຸນຣາຊກຸມມານ ຈົ່ງໄປສູ່ສຸຂຕິເຖີດ ວັນນຶ່ງເມື່ອບ້ານເມືອງໄດ້ຜ່ານພົ້ນຈາກເຫມກມອກທີ່ຫຸ້ມກົ້ວໄປ ຄົນລາວທັງຊາດຈະໄດ້ສູດນໍ້າຊວດມົນ ໃຫ້ແກ່ທຸກພະອົງອີກຄັ້ງ

 

 

 

Home | ວັງຫລວງແລະວັງຫນ້າ | ເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວົງ: ເພິ່ນຢືນຢູ່ຈຸດໃດແທ້? | ເຈົ້າເພັຊຣາດ: ຣັຖບຸຣຸດຂອງຊາດລາວ | ເຈົ້າເພັຊຣາດ: ພາກວິເຄາະວິຈານ | Iron Man of Laos | Chapter1: Biography of Prince Phetsarath | Chapter 2: The Japanese seize Laos | Chapter 3: Dismissal from Viceroy | Chapter 4: Eleven years in Thailand | Chapter 9: Phetsarath is invited to return | Chapter 10: A critique of Phetsarath's neutrality | ເຈົ້າບຸນອຸ້ມ ນະຈໍາປາສັກ | ເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທນາ | The politics of ritual & remembrance | ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ: ຄວາມເປັນກາງຢູ່ໃສ? | ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ ຕອນທີ໒ | ເຈົ້າຊີວິດ | ເຈົ້າເພັຊຣາດ | ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ | ເຈົ້າສຸພານຸວົງ | ເຈົ້າຈອມທັງຫລາຍ | Lao history ແລະເພງຊາດລາວ | ອະຣັມພະບົດແລະຄວາມເປັນມາຂອງເມືອງລາວ | ເຈົ້າສຸພານຸວົງ: ເຈົ້າຊາຍແດງ | Khun Borom Stories

This site was last updated 07/30/05