Bagcasaray Qirimtatar Halq Teatro-Studyasi

Teatro-Studyamıznın bu kunge qadar
yapqan işleri

Bağçasaraydaki Qırımtatar teatro-studyası 1999 senesi, yani XX asırnıñ soñunda teşkil olundı. Şu kunleri, belli sanatkârlar – Ukraynada nam qazanğan artist, Kiev Devlet teatro ve kino sanatı aliy oquv yürtınıñ professorı G.Kononenko, şu oquv yürtınıñ “rejissura” bolüginiñ mezunı E.Ablaev, Ukraynada nam qazanğan artist, “Cemile” balalar oyün ansambliniñ rehberi C.Osmanova yolbaşçılıqlarında, teatro-studyağa qabul etmek niyeti ile eki defa yarışlar ötkerildi. Yarışlarnıñ neticesinde 23 talebe seçilip teatro-studyağa qabul olundılar ve 1999 senesinıñ 27 mart kunünden başlap, Bağçasaray qırımtatar teatro-studyasında dersler başlandı. Oquv devamında talebeler aktör ustalığı, sahna tili, horeografya, ses ustalığı kibi fenlerden ders keçtiler.

İşte, şu derslerniñ neticesinde teatro-studyanıñ birinci eseri peyda oldı. Yaş sanatkârlar seyircilerniñ dıqqatına “Qurban” adlı numayışnı taqdim ettiler. Bu numayış İyd al-Adha, yani Qurban bayramınıñ nasıl peyda olğanını ve manasını añlata. Mezkür numayış “kölgeler teatrosı” usulınen sahnalaştırıldı. Şunı da qayd etmek lâzim ki, boyle spektakl Qırımtatar teatro sanatınıñ tarihinda birinci defa numayış etilgeninden sebep, temaşa seyirciler tarafından buyük meraqnen qarşılandı. Spektakl Bağçasaraydaki milli mektepte, Bağçasarayda ve bir qaç köylerde taqdim etildi. Seyirciler arasında Qırımtatar urf-adetlerini, din ve medeniyetini yaqınca tanış olmağa istegen başqa milletlerniñ vekilleri de bulundılar.

“Tatarlığım” serlevalı spektakl teatro-studyanıñ repertuarında 18 Mayıs – Matem kunü arfesinde peyda oldı. Bu mevzuğa bağışlanğan eserler Qırımtatar edebiyatında soñki zamanda çoqlaşqanına baqmadan, teatro-studyanıñ iştirakçileri, bu facialı kunlerni körüp, sovet hükümetiniñ zorbalıqlarına oğrağan semetdeşlerimiznen körüşip, olarnıñ acci hatıralarını diñlemek, malümatlar toplamaq niyetinen ekspedisya teşkilâtlandırdılar. Ekspedisyanıñ neticesinde mezkür spektakl sahnalaştırıldı,

ve 17 Mayıs kunü, Bağçasaraynıñ merkez meydanında olıp keçken matem merasiminde kösterildi.

2000 senesinin soñki kunlerinde, Bağçasaray teatro-studyası öz seyircilerini yañı numayışqa davet etti. Bu sefer sanatkârlar milletimizniñ belli yazıcısı, sovet rejiminiñ qurbanı – Asan Sabri Ayvazovnıñ “Anneçigim, nerdesiñ?! Kel!” adlı, 1927 senesi yazılğan ikâyesini sahnalaştırdılar.

Teatro-studyanıñ “numayış cedveli”nde yer alğan bu acayip spektaklni 1500 ziyade seyirci baqtı. Şunı da qayt etmek kerek ki, alâ bu kunge qadar mezkür eser seyircilerni alğışlarını qazana.

2001 senesiniñ Mayıs ayında teatro-studya “Teatro Baari” yarışında iştirak etti. Neticede Bağçasaray Qırımtatar teatro-studyasına “Halq teatrosı” unvanı berildi. Bugünki kunde ise, Qırım içinde Qırımtatar halq teatrosı tek bir dane, o da - qadimiy Bağçasarayımızda.

Kene de şu seneniñ Avgust ayında Ukrayna aveskâr teatrolarınıñ birleşmesi ve Qırım Medeniyet Nazirligi yanındaki halq medeniyeti bolümi teatro-studyanı balalar ve ösmürler içün ötkerilgen “Dostlıq Rampası 2001” adlı halqara festival’ge davet ettiler. Festival Kezlev şehrinde 30 Avgustos – 3 Sentâbr künleri ötkerildi. Bağçasaray teatro-studyası “Qırımtatar milli teatro sanatını ğayrıdan tiklegeni içün” festival Diplomınen mukâfatlandı.