Klompen en klompenmaker Lute Van de Bult

Klompenindex

  • De historie van de klompen
  • De 3 generaties Lute van de Bult
  • Productieproces bij Lute van de Bult: Hakken, zagen en hollen
  • Productieproces bij Lute van de Bult: De eerste machine
  • Productieproces bij Lute van de Bult: Verven
  • De klomphoek in Beilen vroeger
  • De klomphoek in Beilen nu
  • De historie van de klompen

    Reeds in de vroege oudheid werd dit houten schoeisel gedragen. Meestal in de vorm van een houten zool met een leren bovenstuk. De klompen die bijna de gehele voet omsluiten, werd m.n. door de boerenbevolking gedragen.
    In het buitenland staat het aloude schoeisel bekend als "wooden shoe" en wordt - naast de molen en de tulp- steevast geassocieerd met de Hollandse folklore. Nederland is dan ook de bakermat van het klompenmakersambacht. Voor het ontstaan van dit boeiende vak moeten we vele eeuwen terug in de tijd. De oudste klomp van Nederland is te zien in het Schielandshuis in Rotterdam en stamt uit de dertiende eeuw. Deze 28 cm lange en 12,5 cm brede klomp van elzenhout werd in 1990 gevonden in het dijklichaam van de dam waarmee de Rotte werd afgedamd. De klomp was 1 van de eerste sporen van menselijke bewoning op die dam, die later Rotterdam zou gaan heten.
    Verder in de middeleeuwen komen we steeds vaker de namen "clomp", "trippe", "platijn", "hollebloc" tegen, in alle windstreken. In de vijftiende eeuw gingen de klompenmakers in de steden, waaronder Groningen, zich verenigen in een gilde. In 1425 wordt in het stadsboek van de stad Groningen al gesproken van "trippe". Sinds die tijd is het ambacht overgedragen van vader op zoon en van meester op knecht. In de loop der eeuwen zijn op die manier tal van regionale klompvarianten ontstaan.
    Klompenindex

    De 3 generaties Lute van de Bult

    Lute van de Bult uit Beilen wilde ook graag klompenmaker worden, net als zijn vader en grootvader. Pa van de Bult nam de werkzaamheden over van grootvader tot begin jaren zestig. Het was moeilijk de kost ermee te verdienen. Vanaf de jaren vijftig zat namelijk de klad er in door de fabrieksklompen. Pa van de Bult raadde derhalve zijn zoon Lute af de zaak voort te zetten. Tot de jaren tachtig is de klompenmakerij niet meer in gebruik geweest. Lute (derde generatie) ging daarop de elektrotechniek in. Toch rolde de Beilenaar later weer in het door hem zo geliefde klompenmakersvak. Hij beoefent het ambacht sinds begin jaren tachtig namelijk in zijn eigen "levend" museum. "De Klomphoek" Het museum is te vinden aan de Brunstingerstraat 43, op dezelfde plek waar zijn grootvader bijna 100 jaar geleden begon.
    Klompenindex

    Productieproces bij Lute van de Bult: Hakken, zagen en hollen

    Grootvader ging vroeger met iemand uit het dorp met paard en wagen de bossen in. Met 2 man hakten ze dan een boom om, laadden deze op de boeren wagen en zaagden hem bij de klompenmakerij in blokken. Vervolgens ging zijn opa alleen verder, door met handgereedschap de blokken uit te hollen en de buitenkant om te vormen als klomp.
    Klompenindex

    Klik voor grote foto

    Productieproces bij Lute van de Bult: De eerste machine

    Vooral het uithollen was zwaar werk,vandaar dat de eerste generatie Van de Bult in 1923 investeerde in de eerste machine. Dat was een grote houten stellage met in het midden een elektrisch aangedreven boor. In de dertiger jaren investeerden de Van de Bults (de tweede generatie was inmiddels actief in het bedrijf) in een uitgebreid machinepark. Het bijzondere is dat de machines uit Frankrijk kwamen. Deze machines staan nu te pronken in het museum.
    Klompenindex

    Productieproces bij Lute van de Bult: Verven

    Nadat de klomp was uitgehold en verder de buitenkant als klomp werd omgevormd, moest de klomp worden geverfd. De Van de Bults hebben klompen met een speciale opdruk die al vanaf de begintijd werd gebruikt. Een echte Van de Bult klomp.
    Klompenindex

    De klomphoek in Beilen vroeger

    In 1900 was Beilen nog een klein dorpje. De plek waar de klompenmakerij werd gevestigd, noemde men in de volksmond; de zeuven huuzen. Dit naar het aantal woninkjes dat hier was gebouwd. De weg, in 1909 verhard met sintels had in het begin de naam "de foezelsloot". Deze naam dankt zijn ontstaan aan het rijkelijk nuttigen van foezel tijdens het graven van een sloot langs de weg. (foezel is een goedkoop soot jenever) Later kreeg de weg de naam van Markstraat ,de straat naar de markt Na de oorlog werd het de Brunstingerstraat.
    Klompenindex

    De klomphoek in Beilen nu

    De klomphoek is nog steeds aan de Brunstingerstaat 43 in Beilen te Drenthe. (dit is vanaf deA28, richting centrum. Na de rotonde 2e straat links. (t.o. Skopje) Dagelijks is de zaak geopend van 12.00 u - 18.00 uur en heeft u een ruime keuze uit soorten en maten klompen. De klompen kunnen met veel plezier en gemak gebruikt worden bij huis en in de tuin of op vakantie. Tevens is het mogelijk op verzoek de klompen een verfje te geven zoals u wenst. Van juni t/m augustus is er elke woensdagmiddag een demonstratie van klompenmaken. Telefoonnummer: 0593-523957
    Ook is er een museum(pje) en zijn er oude filmopnamen te bewonderen van de oudere generatie klompenmakers en van het gehele productieproces van houtblok tot klomp. Lute geeft tevens als klompenmaker demonstraties tijdens braderieën en volksmarkten.
    Klompenindex