Wanneer een kind zich slecht gedraagt en men het berispt
of buitenzet, zal het meestal kalmeren of ermee ophouden.
Bij Tourette kinderen ligt dat wel anders.
Ze lijken soms ongevoelig voor straf. Het is namelijk
zo dat ze de gedachte, handeling, of activiteit waar ze mee bezig zijn
moeten beëindigen.
Ze kunnen deze ketting niet onderbreken en zich ineens
anders gaan gedragen of herpakken. Hun Tourette moet zijn natuurlijk
verloop hebben.
Men ziet dit vaak in de klas of als ze bij vriendjes zijn.
Ze vertellen hun verhaal keer op keer of drammen over hetzelfde tot
vervelens toe door vooraleer ze het onderwerp kunnen laten vallen. Dit
geeft de indruk dat het hier om een verwend, aandachtopeisend kind gaat,
dat persé zijn eigen zin moet doordrijven.
Ook de manier waarop ze iets vragen (eisen is een beter
woord) roept verzet op: er moet straks een vriendje komen
spelen, ik wil nu naar de speelgoedwinkel, of ik moet
een cd gaan kopen. En ze blijven aandringen, ook al is er "nee" gezegd.
Jammer genoeg geraken de meeste volwassenen hierdoor zo
over hun toeren dat ze zelf beginnen te brullen en het kind niet meer
kunnen opvangen. Dit reageert dan op zijn beurt met een woedeaanval,
schopt tegen tafel en stoelen waardoor de omgeving nog meer geïrriteerd
wordt.
Nochtans hebben deze kinderen een goed ontwikkeld geweten
en hebben ze achteraf oprecht spijt van wat ze gezegd hebben. Vaak ziet
men dan hoe gevoelig en lief ze eigenlijk wel zijn. Zij lijden
nog veel meer onder de Tourette dan wij, al denken we wel eens dat het
andersom is. Alhoewel psychotherapie geen vocale of motorische tics
kan genezen, heeft het toch zijn plaats in de behandeling.
Vele jongeren hebben door hun bijkomende problematiek
zoals b.v. leermoeilijkheden of slechte sociale vaardigheden een zeer
negatief zelfbeeld. Ze hebben nood aan een klankbord om hun diepste
gevoelens van pijn en ontgoocheling kwijt te kunnen, over het feit dat
ze ‘anders’ zijn, en zo weinig controle hebben over datgene waar anderen
blijkbaar geen enkel probleem mee hebben.
Psychotherapie laat ook de familie toe de dingen te relativeren,
zich bewust te worden van het ‘ongewilde’ en het ‘dwangmatige’ van Tourette
en vooral dat men de uitbarstingen niet te persoonlijk moet nemen.
Het is niet zo dat deze kinderen niet van hun ouders houden
of hen niet waarderen, neen, ze zijn alleen vaak de hulpeloze slachtoffers
van een stoornis die soms woedeaanvallen kan veroorzaken bij één
verkeerde zucht.
De familie moet leren aanvaarden dat het kind een syndroom
heeft dat overeenkomt met een ‘roetsjbaan’. Langzaam klimmen naar de
top, en dan in volle vaart naar beneden, en weer op, en weer af, en
weer op.....
Wanneer ouders begrijpen waarom iets gebeurt, kunnen ze
het ook beter hanteren en kunnen ze het opbrengen om het dwangmatige
van Tourette over zich heen te laten gaan, het te omzeilen en in goede
baan te leiden met geduld en zelfs zin voor humor.
Meestal komen deze symptomen op een hoogtepunt in de puberteit,
maar na de adolescentie krijgen de meesten toch een zekere ‘controle’
over hun Tourette, en is het ergste leed geleden. Wel blijft er vaak
een neiging om te emotioneel te reageren op opmerkingen of teleurstellingen.
Toch is het opmerkelijk hoe moedig en vasthoudend vele
jongeren met Tourette zijn om ondanks alles een productief leven te
leiden, en iets van hun toekomst te maken.
Daarom ouders en opvoeders, laat geen kans voorbij gaan
om aan hun zelfrespect te werken, bouw hen op, breek hen niet af, heb
geduld en begrip en soms helpt het om het onverwachte te verwachten.
Samenvatting van een artikel van Carol Ann Brady Ph.D.,
klinisch psychologe, met vriendelijke toelating van de Minnesota
T.S.A.