Lezing, vooral bedoeld voor leerkrachten, door J.J. Eijsackers,
voorzitter Nederlandse Tourette Vereniging. De heer Eijsackers heeft
zelf TS en een carrière als schoolhoofd achter de rug.
Het Syndroom van Gilles de la Tourette (TS) wordt voornamelijk gekenmerkt
door ongecontroleerde bewegings- en geluidstics.
Bij Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) ziet men vooral
aandachtsstoornissen en hyperactiviteit.
Pervasive Developmental Disorder Not Otherwise Specified (PDD-NOS)
valt te omschrijven als ‘aan autisme verwante contactstoornissen’.
Al deze aandoeningen berusten op een stoornis van een hersenfunctie.
Bij zoveel patiënten overlappen de symptomen elkaar, dat het onderzoek
mogelijk gaat uitwijzen, dat ze op dezelfde oorzaak zijn terug te voeren.
Er is de 'zuivere Tourette', die slechts een paar bewegings- en geluidstics
kent. De meerderheid vertoont echter nog veel meer verschijnselen: concentratiestoornissen,
hyperactiviteit, impulsiviteit, dwang- en dranghandelingen, ontwikkelingsstoornissen,
contact- en relatieproblemen, angsten en depressieve neigingen. Daarnaast
blijft het in de hoofden 'malen' en kunnen zaken als creativiteit, inventiviteit,
alertheid, directheid, waarnemingsvermogen en een soms bizar gevoel
voor humor nadrukkelijk aanwezig zijn. Aantal, ernst en intensiteit
van deze symptomen verschillen van persoon tot persoon.
Over Tourette bestaan veel misverstanden, helaas ook bij veel medici
en andere hulpverleners.
Een kind met Tourette kan de klas of groep binnenkomen zonder dat alle
betrokken partijen daarvan op de hoogte zijn. Wij achten dat een ongewenste
situatie en denken, dat zowel kind en ouders als ook leerkrachten en
klasgenoten het meest gebaat zijn bij voldoende kennis en begrip van
de aandoening. Dan is er ook de meeste kans op een goed functioneren
van de student, zonder dat de anderen daar onnodige schade van ondervinden
of voortdurend voor verrassingen komen te staan.
Naar onze mening zijn er drie uitgangspunten voor een adequate benadering
aan te geven:
Conclusie: De man of vrouw voor de klas wordt geacht, aan kennisoverdracht
en begeleiding te doen en daarbij ook nog eens rekening te houden met
alle specifieke eigenaardigheden en lichamelijke en geestelijke 'verledens'
van al die leerlingen. Dat is een zware en verantwoordelijke taak, maar
in de totale opvoeding van het kind een zó belangrijke, dat wij
u gaarne zowel sterkte als succes toewensen!
Losse notities genomen tijdens het symposium
- TS + OCD (dwanghandelingen en -gedachten) resulteert in meer aanraken,
meer gedachtenspelletjes, meer echofenomenen (herhalen van woorden
en zinnen) dan in OCD zonder tics.
- Steeds alles of iedereen moeten aanraken + echolalie is in 75% een
voorspeller van TS.
- Bij TS + ADHD (hyperkinetisch gedrag) is de ernst van de ADHD een
voorspeller van de ernst van de psychosociale maladaptatie, van de
leerstoornissen en van de sociale disfunctie, wat kan leiden tot uitgesloten
worden door klasgenoten.
- ADHD en TS heeft een andere etiologie dan ADHD zonder TS en moet
anders behandeld worden.
- Kinderen met ADHD zijn druk thuis én op school (iets meer
op school)
- Kinderen met ADHD+TS zijn thuis drukker dan op school. Dit drukke
gedrag thuis, vooral laat op de dag, heeft meer te maken met het worstelen
met de tics dan met ADHD.
- Sommigen kunnen niet tussen twee mensen zitten in een rij stoelen.
Ze voelen zich ingesloten.
- Als veel voorkomende onzichtbare tic werd wangbijten en tongbijten
aangehaald.